Αμέλεια και λανθασμένη εκτίμηση του κινδύνου

Η ομάδα της Επιτρόπου σε συζήτηση στη Βουλή για το θάνατο του μικρού Στυλιανού

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

«Καταθέτω την εκτίμηση μου ότι υπήρξε αμέλεια και λανθασμένη εκτίμηση του κινδύνου εκ μέρους των λειτουργών (των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας) στη διαχείριση αυτού του δύσκολου περιστατικού και ότι αν υπήρχε η παραμικρή βοήθεια από τους λειτουργούς που χειρίστηκαν την περίπτωση τον τελευταίο ένα-ενάμισι χρόνο, ο Στυλιανός θα ήταν σήμερα μαζί μας», ανέφερε η Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Στυλιανού Λοττίδη στην έκτακτη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2019 ενημερώνοντας τους βουλευτές για τη συγκλονιστική Έκθεσή της για τα γεγονότα που οδήγησαν στο θάνατο του 15χρονου μαθητή στις 5 Σεπτεμβρίου 2019. Η Επίτροπος προσήλθε στη συνεδρία της Βουλής με όλα τα μέλη της Ομάδας Εργασίας των λειτουργών του Γραφείου της που μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου στις 11 Σεπτεμβρίου 2019 πραγματοποίησαν την ανεξάρτητη αυτή έρευνα «εντός του χρονοδιαγράμματος» όπως επεσήμανε, που είναι η Υπεύθυνη Ανώτερη Λειτουργός Μαρία Χριστοφόρου, η Συντονίστρια  Ερευνών Δέσποινα Μέρτακκα και οι Ερευνώντες Λειτουργοί Μελίνα Τριγγίδου, Κυριάκος Κυριάκου και Αντωνία Κυριακίδου. Όπως είναι γνωστό η Έκθεση, που παραδόθηκε στον Πρόεδρο Αναστασιάδη στις 27 Νοεμβρίου 2019, καταλογίζει πειθαρχικές ευθύνες σε τέσσερις λειτουργούς των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας (ΥΚΕ) και σε  αστυνομικούς πρώτης γραμμής, όπως και ενδεχόμενη ποινική ευθύνη στον πατέρα του παιδιού. Στη δίωρη συζήτηση συμμετείχαν μεταξύ άλλων εκπροσώπων όλων των εμπλεκομένων και ενδιαφερομένων κυβερνητικών και μη κυβερνητικών υπηρεσιών η Υπουργός Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου, η Διευθύντρια των ΥΚΕ Μαρία Κυρατζή και ο Αρχηγός Αστυνομίας Κύπρος Μιχαηλίδης, με τις δύο πρώτες να δέχονται έντονες επικρίσεις από τις βουλευτίνες του ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά και Ειρήνη Χαραλαμπίδου που καταλογίζουν πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση, πέρα από τις πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες που θα εξεταστούν από το Γενικό Εισαγγελέα.

Σημειώνουμε την ακόλουθη παρέμβαση του Παιδοβουλευτή Μιχάλη Τσαγγαρίδη μαθητή της Β΄ τάξης του Λυκείου Ακρόπολης, που ήταν παρών στη συζήτηση μετά από πρόσφατη απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να συμμετέχουν στις συνεδρίες της εκπρόσωποι της Παιδοβουλής όταν συζητούνται θέματα που αφορούν παιδιά: «Μας προκάλεσε ιδιαίτερη θλίψη το γεγονός ότι από τον χαμό αυτού του παιδιού αποδείχτηκε για ακόμα μια φορά η επιτακτική ανάγκη για βελτίωση της κοινωνικής πρόνοιας που παρέχεται από το σύστημα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή τη στιγμή το καλύτερο που μπορεί να γίνει στη μνήμη του Στυλιανού είναι να ενωθούν οι πολιτικές δυνάμεις και να γίνει επιτέλους το μεγάλο βήμα να βελτιωθεί το Σύστημα Κοινωνικής Πρόνοιας».

Αδυναμίες του συστήματος και διορθωτικά εργαλεία

Μετά από παρατήρηση της Προεδρεύουσας της συνεδρίας, Αναπληρώτριας Προέδρου της Επιτροπής Μαριέλλας Αριστείδου (ΔΗΣΥ) ότι η συζήτηση του θέματος «δεν είναι Λαϊκό Δικαστήριο, πολύ περισσότερο γιατί διεξάγονται έρευνες και στόχος μας είναι να εντοπίσουμε τις αδυναμίες του συστήματος και τα εργαλεία που θα τις διορθώσουν», τον λόγο πήρε η Επίτροπος Διοικήσεως που επεσήμανε ότι «η εντολή που είχε ήταν να εντοπίσει αυτό που οδήγησε στον θάνατο το παιδί». Πρόσθεσε τα εξής: «Καταγράφονταν από λειτουργούς όλες οι αντίξοες συνθήκες προηγούμενων χρόνων (2011 και 2013) που αντιμετώπιζε, όπως σωματική και ψυχολογική βία που απαιτούσε την καταγγελία του πατέρα από τη λειτουργό, την ενημέρωση της προϊσταμένης και τη σύγκληση πολυθεματικής, κάτι που όμως δεν έγινε ποτέ. Ήταν θέμα έλλειψης εκπαίδευσης των λειτουργών στο να αναγνωρίσουν ότι αυτό που κατέγραφαν απαιτούσε έγκαιρη παρέμβαση κι αυτό συνέβαινε μέχρι το 2013. Όσο για τους λειτουργούς που χειρίστηκαν την υπόθεση το 2018 και 2019 με ελαφρά τη καρδία έγραφαν ότι ασκείται βία αλλά δεν την κατάγγελλαν γιατί δεν ενδιαφέρεται ο παραπονούμενος που είναι η μητέρα…ενώ σύμφωνα με τα σχετικά εγχειρίδια, δεν χρειαζόταν η συναίνεση του παραπονούμενου και θα μπορούσαν να προχωρήσουν στην καταγγελία. Αυτό έκανε το 2013 μια λειτουργός και πέτυχε την καταδίκη του πατέρα. Αν επιτύγχανε η καταδίκη του πατέρα το τελευταίο διάστημα ο Στυλιανός θα ήταν ζωντανός. Όσο για την κορύφωση του Μαϊου 2019 και την κραυγή του παιδιού για βοήθεια με την απόπειρα αυτοκτονίας του, η λειτουργός που ήταν αρμόδια να ενημερώνει την προϊσταμένη και την υφισταμένη της για να πάει το θέμα παρακάτω, είπε ότι δεν διεξήλθε καν τον φάκελο, δεν ενημερώθηκε και αυτό ήταν παράλειψή της».

«Να αποφορτισθεί ο λόγος από το συναίσθημα»

Στην αρχική της τοποθέτηση η Υπουργός Εργασίας Ζέτα Αιμιλιανίδου είπε ότι «η Έκθεση της Επιτρόπου θα αξιοποιηθεί ώστε να δούμε τι χρειάζεται περαιτέρω, γιατί ο θάνατος ενός παιδιού δημιουργεί σε όλους ευθύνη σε σχέση με τις διαδικασίες και με την ανάγκη για ενίσχυση ίσως του προσωπικού, έτσι ώστε να μην ξαναδούμε τέτοια περιστατικά στο μέλλον». Ανέφερε ότι «μετά την παραλαβή της Έκθεσης όπου αναφέρονται τα ονόματα συγκεκριμένων λειτουργών των ΥΚΕ ήμουν υποχρεωμένη με βάση το Νόμο Περί Δημόσιας Υπηρεσίας να ορίσω Ερευνώντα Λειτουργό για την υπόθεση, πράγμα το οποίο έπραξα διορίζοντας τη Διευθύντρια του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Χριστίνα Φλουρέντζου για να προχωρήσει στην πειθαρχική έρευνα εναντίον τριών λειτουργών γιατί ο τέταρτος είναι εκτός Υπηρεσίας».

Στη δική του τοποθέτηση ο Αρχηγός της Αστυνομίας Κύπρος Μιχαηλίδης είπε ότι «θα σεβαστούμε πλήρως την Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως». Πρόσθεσε τα εξής: «Από την πρώτη στιγμή που αυτή παραδόθηκε στον Αρχηγό Αστυνομίας δόθηκαν άμεσα οδηγίες και διορίστηκε ο Βοηθός Αρχηγός Υποστήριξης Ανδρέας Κουσιουμής να διερευνήσει κάποια περιστατικά με τη βοήθεια ανακριτικής ομάδας και να υποβάλει σχετικό πόρισμα στον Αρχηγό Αστυνομίας εντός ενός μηνός για ενδεχόμενες πειθαρχικές ευθύνες αστυνομικών στην υπόθεση. Πρέπει στο μεταξύ όλοι να επιδείξουμε την ανάλογη υπευθυνότητα για να μη λεχθεί οτιδήποτε πιθανό να εμποδίσει τη σωστή διερεύνηση της υπόθεσης» κατέληξε.

«Με όλο τον σεβασμό στο έργο της Βουλής διερωτώμαι σε ποια πλαίσια διεξάγεται σήμερα αυτή η συζήτηση», άρχισε τη δική της παρέμβαση η νέα Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Δέσπω Μιχαηλίδου προκαλώντας την αντίδραση της Προεδρεύουσας της συνεδρίας Μαριέλλας Αριστείδου που είπε ότι «διαφωνεί με την τοποθέτηση της Επιτρόπου όσον αφορά τη σύγκληση αυτής της συνεδρίας η οποία τοποθετείται μέσα στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού ελέγχου που έχουμε κάθε δικαίωμα να ασκούμε». Συνέχισε η Δέσπω Μιχαηλίδου: «Αντιλαμβάνομαι την αγωνία των βουλευτών ως εκπροσώπων του κυπριακού λαού να συζητήσουν και να φέρουν στο φως λεπτομέρειες ενός τέτοιου θλιβερού γεγονότος. Εν πάση όμως περιπτώσει από τη στιγμή που υπάρχει η έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως με πάσα λεπτομέρεια η οποία έχει σταλεί στον Γενικό Εισαγγελέα για διερεύνηση – εντός της αποκλειστικής του αρμοδιότητας – του ενδεχομένου άσκησης ποινικής δίωξης, θεωρώ ότι εμείς θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα φειδωλοί για το τι θα πούμε εδώ, γιατί η απόδοση ευθυνών δεν είναι έργο που μας ανήκει αυτή τη στιγμή. Όμως εκείνο που φαίνεται μέσα από την Έκθεση για τα αίτια της απώλειας ενός παιδιού είναι, πρώτον η παθογένεια του ίδιου του συστήματος η οποία χρήζει άμεσης θεραπείας και λήψης διορθωτικών, αναμορφωτικών και νομοθετικών μέτρων. Δεύτερον, δεν εντοπίσθηκε έγκαιρα ή δεν εντοπίσθηκε καθόλου ο κίνδυνος για το παιδί και έτσι χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από τα Υπουργεία και δημιουργία Πρωτοκόλλων και εργαλείων για εντοπισμό αυτού του κινδύνου στις περιπτώσεις που υφίσταται. Υπάρχει ανάγκη για συνεργασία όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών οι οποίες φαίνεται ουδέποτε συντονίστηκαν, αλλά αποσπασματικά εξέταζαν η καθεμιά από την πλευρά της, χωρίς να γίνουν οποιεσδήποτε πολυθεματικές επιτροπές για μια πιο εμπεριστατωμένη εικόνα που ενδεχομένως θα απέτρεπε τον κίνδυνο για το παιδί. Το αν πρόκειται για λανθασμένη ή εγκληματική αμέλεια και εκτίμηση, είναι έργο του Γενικού Εισαγγελέα. Το Γραφείο μου θα παρέμβει εκεί που έχει καθήκον και αρμοδιότητα – έχω συγκεκριμένες εισηγήσεις για διορθώσεις του νομοθετικού πλαισίου και θα επανέλθω όποτε κρίνω αναγκαίο. Εκείνο που εμένα με «καίει» είναι η έγνοια ώστε να προστατευθούν τα παιδιά αυτού του τόπου με τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων παραγόντων. Κι αυτό που χρειάζεται αυτή τη στιγμή είναι να αποφορτισθεί ο λόγος μας από το συναίσθημα. Πρέπει να αφήσουμε το συναίσθημα, να καθίσουμε να δούμε ορθολογικά τα λάθη και τις παραλείψεις μας και να τα διορθώσουμε».

Πρωτόγνωρη κατάρρευση συστήματος πρόνοιας

Αναφέρει σε δήλωση της μεταξύ άλλων η βουλευτίνα ΑΚΕΛ Σκεύη Κουκουμά μετά τη συζήτηση στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: «Ανεξάρτητα των προσωπικών, πειθαρχικών και ποινικών ευθυνών οι οποίες θα εξεταστούν από το Γενικό Εισαγγελέα, εμείς συνεχίζουμε να θεωρούμε ότι υπάρχουν πολιτικές ευθύνες στην Κυβέρνηση. Πολιτικές ευθύνες τις οποίες δεν εξέτασε το Πόρισμα (σ. σ. η Έκθεση Επιτρόπου Διοικήσεως) εφόσον δεν ήταν στους όρους εντολής του. Πολιτικές ευθύνες τις οποίες η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρθηκε να ανιχνεύσει. Το Πόρισμα αποτελεί ένα case study – μια μελέτη περίπτωσης η οποία δείχνει μια πρωτόγνωρη κατάρρευση του συστήματος πρόνοιας και κοινωνικής αλληλεγγύης. Ένα ντόμινο αποτυχιών που ακόμη και εάν δεν κατέληγαν τραγικά με τον θάνατο ενός ανήλικου, σίγουρα θα αποτύγχαναν να τον στηρίξουν αποτελεσματικά. Εναπόκειται πλέον στον κάθε ένα και στην κάθε μια από εμάς να κρίνουμε και να αξιολογήσουμε εάν τα όσα αναφέρονται είναι μια εξαίρεση και όλος ο υπόλοιπος μηχανισμός λειτουργεί ρολόι. Η κοινωνία παρακολουθεί και θα κρίνει εάν τα κακώς έχοντα στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας αφορούν την δομή, τον τρόπο λειτουργίας, την απουσία νομοθεσιών, την απουσία μηχανισμού ελέγχου και αξιολόγησης της δουλειάς τους, την απουσία σύγχρονων μεθόδων αξιολόγησης των περιπτώσεων, την υποστελέχωση, την έλλειψη εξειδίκευσης, την απουσία σύγχρονων και επιστημονικών προσεγγίσεων ή αν αφορούν 4 λειτουργούς που δεν έκαναν την δουλειά τους.Να ξεκαθαρίσω αρχικά δύο σημεία: 1) Όποιος δεν έκανε την δουλειά του πρέπει να λογοδοτήσει και να έχει όλες τις συνέπειες που προβλέπονται από τον νόμο. 2) Ποτέ η κατάσταση στις ΥΚΕ δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως άριστη. Εκείνο όμως που ισχυρίζομαι είναι ότι ο συνδυασμός της υποστελέχωσης με την όξυνση της οικονομικής κρίσης, την ένταση της πολυπλοκότητας των ζητημάτων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι λειτουργοί των ΥΚΕ έχουν επιδεινώσει την κατάσταση στις ΥΚΕ. Την έχουν κάνει χειρότερη από προηγουμένως. Όταν στην περίπτωση του Στυλιανού αυτοί οι λειτουργοί δεν έκαναν τη δουλειά τους για 6 χρόνια – όχι για 6 μήνες όχι για ένα χρόνο – δεν υπάρχει κάτι λάθος στο σύστημα που δεν εντοπίζει αυτή την συστηματική εγκατάλειψη; Που δεν έχει ένα μηχανισμό ελέγχου; Δηλαδή αν βρεθεί κάποιος λειτουργός που δεν κάνει τη δουλειά του, θα καταρρέει όλο το σύστημα; Δεν θα υπάρχει κάποιος προϊστάμενος να κάνει έλεγχο; Υπάρχει κάποιος στην Κύπρο που μπορεί να υποστηρίξει σοβαρά ότι ο 14χρονος Στυλιανός είναι μια μεμονωμένη περίπτωση; Συνεπώς δεν ξέρω αν άλλοι βγάλουν άλλο συμπέρασμα, αλλά στη δική μας αντίληψη εδώ υπάρχουν συστημικές ευθύνες. Το σύστημα δεν λειτουργεί. Και για αυτό δεν ευθύνονται μόνο οι λειτουργοί. Υπάρχουν θεσμικές ευθύνες. Και υπάρχει και η πολιτική ευθύνη που δεν είναι μόνο η ευθύνη του πολιτικού που προΐσταται, αλλά και η ευθύνη της πολιτικής που εφαρμόζεται».

«Χαιρετίσματα στο κράτος διότι είμαστε για κλάματα»…

Ειρήνη Χαραλαμπίδου βουλευτίνα ΑΚΕΛ

-«Δεν γίνεται να κυνηγούμε πάντα τους 3-4 υπαλλήλους των ΥΚΕ οι οποίοι έχουν προϊστάμενους και επόπτες και επαρχιακούς. Αυτοί δεν έχουν ευθύνη; Γιατί έμειναν εκτός; Η κυρία Κυρατζή που κάθεται απέναντι μου, δεν έχει ευθύνη; Πώς απαλλάγηκαν όλοι; Εδώ υπάρχει ένα σύστημα που κατά γενική ομολογία δεν λειτουργούσε κι εμείς επικεντρωθήκαμε σε 4 λειτουργούς που μπορεί να μην έκαναν τη δουλειά τους. Αλλά οι υπόλοιποι έκαναν τη δική τους και είναι άμοιροι ευθυνών; Αυτοί είναι οι ηθικοί αυτουργοί. Ούτε οι επαρχιακοί έκαναν τη δουλειά τους, ούτε η κυρία Κυρατζή έκανε τη δική της…Αν θέλετε να μου πείτε ότι ενώ ξέραμε τα χάλια του Γραφείου Ευημερίας και φτάσαμε σε αυτό το συμβάν του θανάτου του παιδιού και δεν έχει κανένας ευθύνες εκτός από τρεις λειτουργούς, χαιρετίσματα σε αυτό το κράτος. Διότι είμαστε για κλάματα, να διαπιστώνουμε παθογένεια του συστήματος και να συνεχίζουμε να θάβουμε τον ένα μετά τον άλλο»…

Μαρία Κυρατζή Διευθύντρια ΥΚΕ

-«Θέλω να διευκρινίσω ότι από την πρώτη στιγμή που λήφθηκε η απόφαση για διεξαγωγή έρευνας, η ίδια ως Διευθύντρια των ΥΚΕ έθεσα τον εαυτό μου στη διάθεση της έρευνας, ενώ συνεργάστηκα με το Γραφείο της Επιτρόπου Διοικήσεως για οτιδήποτε μου ζητήθηκε να της σταλεί και ενώπιον οποιασδήποτε διαδικασίας για την οποία πρέπει να γίνει έρευνα. Αν δεν γίνει έρευνα δεν δέχομαι καμιά μομφή στο δικό μου πρόσωπο ή στο πρόσωπο της Διοίκησης των ΥΚΕ, υπό την εξής έννοια: είμαστε ανοικτοί σε διάλογο. Ναι αναγνωρίσαμε ότι υπάρχουν ζητήματα, όχι μόνο για την περίπτωση του Στυλιανού αλλά γενικότερα. Έχουμε ήδη δώσει το χέρι και στο Γραφείο της Επιτρόπου του Παιδιού για το θέμα του συμφέροντος του παιδιού και σε άλλους κοινωνικούς Εταίρους για το θέμα της Αναδιάρθρωσης. Αν ζητάτε από τις ΥΚΕ να λύσουν το κοινωνικό πρόβλημα όπως έχει μεταλλαχτεί σήμερα, η απάντηση είναι δύσκολη…Ίσως είναι καιρός να βγούμε δημόσια να μιλήσουμε για αριθμούς, για προγράμματα, για περιπτώσεις ανθρώπων που βοηθήθηκαν…για ανθρώπους που νυχθημερόν  – περιλαμβανομένων αυτών που στελεχώνουν τη Διοίκηση – είναι παρόντες, πέρα από την τυπική εξάσκηση των δημόσιων κρατικών τους καθηκόντων. Σε κάθε περίπτωση είμαστε έτοιμοι και για πειθαρχική και για ποινική διαδικασία. Οι συνεργάτες μας μέχρι σήμερα μπορούν να μιλήσουν για την παρέμβασή μας στον άνθρωπο και οι ΥΚΕ είμαστε τώρα σε διαδικασία μελέτης για να υποβάλουμε την πρόταση μας ώστε ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του – και εμείς πρώτοι».

Ζέτα Αιμιλιανίδου

-«Δεν θα προχωρήσω σε πολιτική αντιπαράθεση για τον θάνατο ενός παιδιού. Θάνατοι υπήρξαν το 2010, το 2011, το 2012 σύμφωνα με τους φακέλους των ΥΚΕ για τα τραγικά συμβάντα πολλών χρόνων. Αυτό που ζητώ από όλους σας είναι να με βοηθήσετε να κάνω την Αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στα τεράστια κοινωνικά προβλήματα των συμπολιτών μας. Η σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου δημοσιεύτηκε τον Μάιο 2019 και στις 12 Οκτωβρίου προσκάλεσα όλους σε δημόσιο διάλογο».

Ειρήνη Χαραλαμπίδου

-«Κυρία Αιμιλιανίδου αν θέλετε τη δική μας συνεργασία για την Αναδιάρθρωση στις ΥΚΕ,  θα πρέπει να σκεφτείτε ότι κάποια άτομα απέτυχαν στο έργο τους και μη μας ζητάτε εμάς να εμπιστευτούμε αυτούς που απέτυχαν».

Ζέτα Αιμιλιανίδου

-«Πιστεύω ότι η συνεργασία όλων είναι απαραίτητη για να αντιμετωπισθούν τα κοινωνικά προβλήματα που αφήνει πίσω της η κρίση. Πρέπει να λάβουμε υπόψη και πολλές άλλες περιπτώσεις όπου οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας έχουν σταθεί δίπλα σε παιδιά και έχουν σώσει παιδιά… Το πρόβλημα στις ΥΚΕ διαπιστώθηκε από το 2013 όταν ανέλαβα γι’ αυτό κι έκανα ξεχωριστή Υπηρεσία για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, αφού το 70% του χρόνου των κοινωνικών λειτουργών αφιερωνόταν στην έγκριση αιτήσεων για οικονομική βοήθεια, που δεν ήταν ο πραγματικός τους ρόλος. Επίσης μεταφέραμε τα θέματα αναπηρίας από τις ΥΚΕ στο Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης. Τώρα οι ΥΚΕ ασχολούνται με τα επιδόματα και τη στέγαση των αιτητών πολιτικού ασύλου…Όλα αυτά τα θέματα με απασχολούν από την πρώτη μέρα που ανέλαβα, όμως δεν έχω το μαγικό ραβδί για να τα λύνω από τη μια μέρα στην άλλη, με μόνο 170 κοινωνικούς λειτουργούς να τα διαχειρίζονται».

Η αναμόρφωση των ΥΚΕ «το πραγματικό μνημόσυνο»

Σύντομη παρέμβαση στη συζήτηση έγινε από τη βουλευτίνα Αννίτα Δημητρίου (ΔΗΣΥ) που είπε ότι «το πιο καταδικαστέο είναι ότι αυτή η περίπτωση παρακολουθείτο από το 2009, οι ΥΚΕ έβλεπαν την οικογένεια σύμφωνα με την Έκθεση της Επιτρόπου μόνο στα πλαίσια της προληπτικής και όχι της βίας, υπήρξε αδυναμία και αποτυχία αναγνώρισης ενδείξεων ψυχολογικής και άλλης μορφής βίας, ενώ υπάρχει ένα ισχυρό νομοθετικό πλαίσιο, με αποτέλεσμα να αποκλείσουν την έγκαιρη παρέμβαση ή την απομάκρυνση του πατέρα και την προστασία του ανήλικου. Τι να πω για την Αστυνομία, αφού η Έκθεση διαπιστώνει μόνο μια ποινική δίωξη του πατέρα όλα αυτά τα χρόνια, παρόλο που η Αστυνομία έχει το δικαίωμα να ενεργεί αυτεπάγγελτα;». Παρέμβαση έγινε και από την Ανεξάρτητη βουλευτίνα Άννα Θεολόγου και από τους βουλευτές Χαράλαμπο Θεοπέμπτου (Κίνημα Οικολόγων), Παύλο Μυλωνά και Πανίκο Λεωνίδου (ΔΗΚΟ) που συνεχάρη την Επίτροπο Διοικήσως «για το θάρρος και την τόλμη να κάνει αυτές τις βαθιές τομές». Ο Μιχάλης Γιωργάλλας (Κίνημα Αλληλεγγύη) επεσήμανε ότι «η ζωή του μικρού Στυλιανού ήταν μια τραγωδία από τη μέρα που γεννήθηκε κι όμως βραβεύτηκε με βραβείο ήθους στο σχολείο του. Αυτό – συνέχισε – δείχνει ότι υπάρχει και μια κρυμμένη πλευρά αυτών που τον στήριξαν για να τα καταφέρει και δεν πρέπει να χάνεται μέσα στην ενδεχομένως προβληματική διαχείριση εκ μέρους μιας άλλης πλευράς. Αυτό το ζήτημα των αυτοκτονιών καλά το κρύβουμε κάτω από το χαλί…κι όμως έχουμε 3 αυτοκτονίες το μήνα, 40 το χρόνο, που δεν ακούγονται πουθενά και κανένας δεν ασχολείται. Η περίπτωση του Στυλιανού είναι μια από αυτές κι ελπίζω να είναι το τελευταίο θύμα του συστήματος… και το πραγματικό μνημόσυνο γι’ αυτόν ελπίζω να είναι η αναμόρφωση και ο ανασχεδιασμός των Υπηρεσιών που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση τέτοιων περιπτώσεων. Δεν χρειάζεται λοιπόν οποιαδήποτε αντιπαράθεση που μας απομακρύνει από το στόχο να διορθώσουμε ό,τι κακό υπάρχει ώστε να σταματήσει να βασανίζεται μια ομάδα συμπολιτών μας, ιδιαίτερα ανήλικων και εφήβων». Δηλώσεις για το θέμα έκανε επίσης η Πρόεδρος της Συμμαχίας Γυναικών Ρένα Γιαβάση που μεταξύ άλλων σχολίασε την απεργία των εργαζομένων των ΥΚΕ και τους κάλεσε «να σεβαστούν το πόρισμα της Επιτρόπου. Θεωρούμε – πρόσθεσε –  ότι αν αυτές οι Υπηρεσίες γνώριζαν ότι είναι  υποστελεχωμένες, τότε πρέπει να αισθάνονται διπλά τύψεις και ενοχές που τόσα χρόνια δεν πάλεψαν να στελεχωθούν ώστε να μην αφήσουν κανένα παιδί δυστυχισμένο. Αυτή είναι η δουλειά τους, για αυτό πληρώνονται και αυτό οφείλουν να πράξουν». Στη δική της δήλωση η Αλεξία Σακαδάκη μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών τόνισε ότι «η Έκθεση της Επιτρόπου Διοικήσεως πρέπει να αξιολογηθεί και πρέπει να αποδοθούν ευθύνες εκεί και όπου πρέπει. Αναμένουμε τις αποφάσεις του Γενικού Εισαγγελέα και καλούμε την Κυβέρνηση να μην κλείσει τα μάτια».

Εγκύκλιοι που συγκρούονται με Διατμηματικές…

«Υπήρχαν και υπάρχουν όλα τα νομικά και άλλα εργαλεία για να παρέμβουν σε τέτοιες περιπτώσεις οι ΥΚΕ και αυτό που μας προβληματίζει ιδιαίτερα είναι ότι οι Εγκύκλιοι των Υπηρεσιών φαίνεται ότι συγκρούονται με τις  Διατμηματικές οδηγίες», επεσήμανε η Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια Σουζάνα Παύλου σημειώνοντας ότι «η Έκθεση της Επιτρόπου είναι αποδεκτή από την Επιτροπή. Δεν γίνεται – πρόσθεσε – η κάθε Υπηρεσία να ερμηνεύει και να εφαρμόζει όπως τη βολεύει τις Εγκυκλίους και τη Νομοθεσία. Αναφέρομαι στην Εγκύκλιο του Αρχηγού Αστυνομίας του 2007 για τη διερεύνηση ανεπίσημων παραπόνων και θέλουμε να εξετάσουμε τι σημαίνει «ανεπίσημο παράπονο» προς την Αστυνομία, αφού η Νομοθεσία αναφέρεται μόνο σε «καταγγελία» προς την Αστυνομία όταν υπάρχει ποινικό αδίκημα». Εκ μέρους του επίσης μη κυβερνητικού οργανισμού Hope for Children η Τάνια Μασιά είπε ότι «διαπιστώνεται έντονα η ανάγκη συντονισμού στα πλαίσια της πρόληψης με στόχο μια παιδοκεντρική πολιτική και ποιότητα στις Υπηρεσίες». Σύντομες παρεμβάσεις από το Υπουργείο Παιδείας έκαναν ο Ανδρέας Παπαστυλιανού (Επαρχιακός Επιθεωρητής Λευκωσίας για τη Μέση Εκπαίδευση) και ο Ανδρέας Φιλίππου (Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής στη Μέση Εκπαίδευση), όπως και η Έρνη Παπακώστα (Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας) που είπε ότι «η περίπτωση του παιδιού παρακολουθείτο από το Υπουργείο από το νηπιαγωγείο, το δημοτικό μέχρι το γυμνάσιο λόγω προβλημάτων συμπεριφοράς». Από τις Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας η Στεφανία Σταυρίδου ανέφερε ότι «εμείς είχαμε με την οικογένεια του Στυλιανού μια σύντομη συνεργασία το 2010 και το 2011 η οποία δυστυχώς διακόπηκε από τους γονείς κι εμείς δεν μπορούμε να παρέμβουμε αν οι γονείς δεν θέλουν να φέρνουν τα παιδιά τους. Μετά τον θάνατο του Στυλιανού υπάρχει συνεργασία με όλη την οικογένεια – με τα δύο παιδιά που έχουν μείνει και με τους δύο γονείς».

Ο Παιδοβουλευτής Μιχάλης Τσαγγαρίδης στη συζήτηση της περασμένης Δευτέρας.

Στο μικρόφωνο η Μαρία Κυρατζή υπό το βλέμμα του Κύπρου Μιχαηλίδη.

Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών συζήτηση στην παρουσία της υπουργού Εργασίας, της Επιτρόπου Διοικήσεως, του Αρχηγού Αστυνομίας, της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Λευκωσία 2 Δεκεμβρίου 2019. ΚΥΠΕ/ΚΑΤΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Η Ζέτα Αιμιλιανίδου και η Σκεύη Κουκουμά στη διάρκεια της συζήτησης.

Φώτο: Η Ομάδα Έρευνας του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως που ετοίμασε την Έκθεση για τον θάνατο του 15χρονου – από αριστερά Κυριάκος Κυριάκου, Μελίνα Τριγγίδου, Μαρία Λοττίδη, Μαρία Χριστοφόρου,  Δέσποινα Μέρτακκα και Αντωνία Κυριακίδου στην είσοδο της Βουλής αμέσως μετά τη συνεδρία της 2ας Δεκεμβρίου 2019.