Κρατικά έργα σε «κουμπάρους» – Υποθέσεις παραπέμπονται στον Γενικό Εισαγγελέα

Tης Αλεξίας Καφετζή

Πράματα και θάματα διαπιστώνει η Ελεγκτική Υπηρεσία στον τομέα της υγείας, διαπιστώνοντας παράκαμψη διαδικασιών που συνιστούν ποινικά αδικήματα. Χαρακτηριστικά ο Γενικός Ελεγκτής δήλωσε ότι  δεν δικαιολογεί οποιαδήποτε κρατική αγορά ή κλείσιμο συμφωνίας με “ένα σήκωμα τηλεφώνου” και “όποιου του καπνίσει”. Έτσι θα στείλει  στον Γενικό Εισαγγελέα την τελική έκθεση που αφορά την ανέγερση της νέας Μονάδας Εντατικής Θεραπείας,  αφού διαπιστώνονται όπως είπε παρανομίες σε σχέση με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν. Επισημαίνει επίσης την ανάθεση εργασιών χωρίς τις σχετικές διαδικασίες σε «κουμπάρους.

Παρουσιάζοντας την έκθεσή με τίτλο Έλεγχος των Διαγωνισμών κατά την περίοδο της Πανδημίας Covid-19 της ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής ο κ. Οδυσσέας Μιχαηλίδης αποκάλυψε αρκετά «προβληματικά σημεία» όπου αξιωματούχοι του Υπουργείου Υγείας με την πρόφαση της πανδημίας «σήκωναν το τηλέφωνο και έκλειναν συμφωνίες με όποιον τους καπνίσει χωρίς να τηρούν ως όφειλαν τους κανόνες της αναλογικότητας».

Ο Γενικός Ελεγκτής ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή οδηγία παρέχει την εξουσία στις αρμόδιες αρχές όταν πραγματικά είναι επείγον, εξηγώντας σε περιπτώσεις πανδημίας ή καταστροφών ή όταν παραστεί ανάγκη να μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατ’ εξαίρεση διαδικασίες. Ωστόσο επισήμανε ότι πολλοί διεθνείς οργανισμοί έχουν προειδοποιήσει ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης η οποία τίθεται από την πανδημία του κορωνοϊού δεν πρέπει για κανένα λόγο να αποτελεί δικαιολογία για την σπατάλη των χρημάτων των φορολογουμένων.

Εκατομμύρια για τεστ

Στην ίδια  έκθεση αναφέρεται  ότι μέχρι τις 16 Ιουνίου είχαν διενεργηθεί 96.000 τεστ κορωνοϊού με συνολικό κόστος 7 εκατομμύρια, ενώ μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου είχαν διενεργηθεί συνολικά 140.000 τεστ με το συνολικό κόστος μέχρι τότε να ανέρχεται στα 8.771.000 ευρώ.

Ο Γενικός Ελεγκτής ανέφερε ότι εάν το υπουργείο επέμενε να πληρώνει τεστ κορωνοϊού από συγκεκριμένο εργαστήριο με κόστος 110 ευρώ το ένα, όπως είχε πράξει αρχικά, θα πληρώναμε 15 εκατομμύρια μέχρι τον Σεπτέμβρη. Αντιθέτως αν το κράτος προκήρυττε διαγωνισμό από την αρχή, ο ανταγωνισμός θα είχε ρίξει τις τιμές, όπως έγινε σε κατοπινότερο στάδιο, όταν τα τεστ κόστιζαν 40 ευρώ και το κράτος θα είχε πληρώσει συνολικά 5 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή 10 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα.

Ο Γενικός Ελεγκτής ανέφερε ότι μέχρι την μέρα του ελέγχου είχαν διεξαχθεί 16 διαγωνισμοί από την Διεύθυνση Αγορών και Προμηθειών του Υπουργείου Υγείας και σε δύο εξ αυτών φαίνεται ότι έγινε απευθείας ανάθεση σε εταιρεία συμφερόντων “πρώην Υπουργού Υγείας”.

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας απάντησε ότι για την συγκεκριμένη περίοδο είχαν ακολουθηθεί οδηγίες του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής για τις διαγνωστικές εξετάσεις κορωνοϊού τις οποίες είχε κάνει το Υπουργείο Υγείας.

Ο Γενικός Ελεγκτής επίσης είπε ότι μετά από αντιδράσεις παραδέχθηκαν ότι οι τιμές είναι ασύμφορες και διεξήχθη έρευνα με το αποτέλεσμα της να δείχνει ότι η τιμή δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει τα 50 με 60 ευρώ.

Απλήρωτα τα προβληματικά τεστ

Λόγω των πολλών καταγγελιών για τεστ τα οποία ήταν προβληματικά, όπως για παράδειγμα το άτομα λάμβαναν μηνύματα για αρνητικά τεστ ενώ δεν είχαν υποβληθεί σε εξέταση, ανατέθηκε σε λειτουργούς του Υπουργείου Υγείας να ελέγξουν 6.000 τεστ από τα οποία διαφάνηκε ότι τα 2.000 ήταν προβληματικά.

Η κ. Γιαννάκη, Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου Υγείας μπλόκαρε τις πληρωμές για τις προβληματικές περιπτώσεις των 2.000 τεστ.

Εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας ανέφερε ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση, εκδόθηκε τιμολόγιο για 6.000 αναλύσεις αλλά έχουν πληρωθεί μόνο οι 4.000 ενώ η εταιρεία κλήθηκε να προσκομίσει επιπλέον δικαιολογητικά για τις 2.000 περιπτώσεις που ήταν προβληματικές.

Για το σύνολο των 2.000 περιπτώσεων έγινε αναφορά ότι το συνολικό ποσό αντιστοιχεί σε 175.000 ευρώ.

Στον Γενικό Εισαγγελέα οι ΜΕΘ

Μόλις φάνηκε η ανάγκη για δημιουργία νέων Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, μετά την κήρυξη της πανδημίας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ο Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας γνώριζε κάποιον αρχιτέκτονα και του ζήτησε να προχωρήσει σε μια μελέτη αφιλοκερδώς.

Για την υλοποίηση του έργου της δημιουργίας νέας Μονάδας Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, αυτό ανατέθηκε από τον ΟΚΥπΥ απευθείας σε συγκεκριμένο Αρχιτέκτονα για την ετοιμασία της μελέτης και επίβλεψης των εργασιών, χωρίς την τήρηση οποιασδήποτε διαδικασίας προσφορών και σε συγκεκριμένο Εργολάβο για την κατασκευή του έργου μετά τη ζήτηση προσφορών από 3 εργοληπτικές εταιρείες, με τρόπο όμως που δεν διασφαλίστηκε καθόλου η ανάπτυξη στοιχειώδους έστω ανταγωνισμού.

Ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρθηκε στο γεγονός ότι μία εκ των εργοληπτικών εταιρειών που ήρθαν να προστεθούν στον κατάλογο των προσφοροδοτών  ήταν εταιρεία που ανήκει σε πρόσωπο «είναι κουμπάρος» του Γενικού Εκτελεστικού Διευθυντή του ΟΚΥπΥ.

Ο ΟΚΥπΥ αποφάσισε, υποτίθεται για σκοπούς διαφάνειας και σύγκρισης τιμών, να ζητηθεί η υποβολή προσφορών για την κατασκευή του έργου και από άλλους δύο εργολάβους, οι οποίοι, όπως αναφέρθηκε από τον Οργανισμό, κρίθηκαν από τον ΟΚΥπΥ ότι είχαν τη δυνατότητα να εκτελέσουν το έργο.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από την κατάληξη της διαδικασίας, η επιλογή των άλλων δύο εργολάβων δεν ήταν η κατάλληλη, αφού ο ένας εργολάβος δεν υπέβαλε προσφορά, δηλώνοντας ότι αδυνατούσε να εκτελέσει το έργο εντός των χρονοδιαγραμμάτων, ενώ ο δεύτερος εργολάβος υπέβαλε εναλλακτική λύση, η οποία ήταν ακριβότερη και κρίθηκε ως υποδεέστερη.

Ο Γενικός Ελεγκτής ανέφερε ότι η προσφορά ανατέθηκε στην εργοληπτική εταιρεία που είχε αρχικά υποδειχθεί και η όλη διαδικασία προσφορών ουσιαστικά δεν προσέφερε τίποτε άλλο, παρά μία πλασματική εικόνα δήθεν ανάπτυξης ανταγωνισμού.

Συμπλήρωσε ότι δεν εξέτασαν άλλες επιλογές για τον χώρο που θα ανεγείρονταν η νέα Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρει ότι ο Διευθυντής αποφάσισε για όλα δημιουργία νέας ΜΕΘ, για Αρχιτέκτονα και Εργολάβο του έργου επισημαίνοντας ότι στις 27 Μαρτίου αποφάσισαν να δώσουν την προσφορά στον συγκεκριμένο αρχιτέκτονα όπου μέσα σε 24 ώρες, στις 28 Μαρτίου, έδωσε τα σχέδια που αρχικά είχε «κάνει οικειοθελώς» για να δοθούν σε εργολάβους, με κόστος για την Δημοκρατία τις 45.000 ευρώ.

Σημειώνεται ότι η ανέγερση της νέας ΜΕΘ ολοκληρώθηκε εντός 25 ημερών κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ενώ το κόστος κατασκευής της ανήλθε σε 1.245.000  ευρώ.