Η ζωή μας, ένα κλικ στο κινητό

Η ζωή μας βρίσκεται ψηφιακά σ’ ένα κινητό ή σ’ έναν υπολογιστή και όσο προχωράει ο χρόνος τόσο αλλάζει διαρκώς, είτε για ταξίδια, είτε για καθημερινές συναλλαγές και άλλες ανάγκες. Με αφορμή την πανδημία COVID-19, όλα όσαν αφορούν την ψηφιοποίηση έχουν επισπευθεί, τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Σήμερα, κάνουμε πλέον ηλεκτρονικά και κυρίως μέσω του κινητού τηλεφώνου τραπεζικές συναλλαγές, μέσω του διαδικτύου γίνονται φορολογικές δηλώσεις, εκπαίδευση, τηλεργασία, βεβαιώσεις εμβολιασμού, διευθέτηση διακοπών, με την κράτηση και πληρωμή αεροπορικών εισιτηρίων και ξενοδοχείων, ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, αγορές προϊόντων, παραγγελίες για αγορές, ηλεκτρονική υπογραφή. Ένα από τα κέρδη της δύσκολης περιόδου που διανύουμε είναι η ταχεία μετάβαση σε ψηφιακές διαδικασίες και η παράκαμψη πολλών αγκυλώσεων της σκουριασμένης κρατικής μηχανής. 

Ο κόσμος έχει ήδη μπει στην τροχιά της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Ένας ταχύτατος ψηφιακός μετασχηματισμός είναι ήδη σε εξέλιξη και αλλάζει την καθημερινότητα των πολιτών, ευνοεί την επιχειρηματικότητα, δημιουργεί νέες δουλειές. Οι ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν, αλλά και γενικότερα τον τρόπο με τον οποίο ζουν και εργάζονται. Αξιοποιώντας την ευκαιρία που της έδωσε η πανδημία COVID-19, η ΕΕ εργάζεται για να επιταχύνει τη μετάβαση σε έναν κόσμο τεχνολογικά προηγμένο. Η Κύπρος αναμένεται να δαπανήσει πέραν των €280 εκατ. για την ψηφιακή μετάβαση, τα οποία θα αντληθούν από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Έλλειμμα στελεχών

Η ΕΕ αντιμετωπίζει αυξανόμενη ζήτηση σε όλους τους τομείς για εργαζόμενους με ψηφιακές δεξιότητες. Εκτιμάται ότι το έλλειμμα στελεχών υψηλής ψηφιακής εξειδίκευσης στην Ευρώπη αγγίζει το ένα εκατομμύριο. Τα κράτη μέλη της ΕΕ επιθυμούν να μειωθεί κατά το ήμισυ ο αριθμός αυτός έως το 2025, μέσω της βελτίωσης της ψηφιακής εκπαίδευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Κατά τα προσεχή έτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενισχύσει τη στήριξη που παρέχει για την ψηφιακή μετάβαση. Αδιαμφισβήτητα θα χρειαστεί η λήψη περαιτέρω μέτρων σε επίπεδο ΕΕ, κυρίως για την αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές, την τόνωση της καινοτομίας, την προώθηση ψηφιακών πρωταθλητών και της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων, αλλά και τη διασφάλιση επαρκούς νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου στους τομείς της προηγμένης υπολογιστικής και των δεδομένων, της τεχνητής νοημοσύνης και της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

Tι να περιμένουν οι πολίτες

Την 1η Ιουλίου και για 12 μήνες το Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό Covid θα γίνεται δεκτό σε όλα τα κράτη-μέλη, προκειμένου να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις των πολιτών εντός της ΕΕ με ασφάλεια. Το πιστοποιητικό αυτό θα είναι διαθέσιμο είτε σε ψηφιακή είτε σε έντυπη μορφή και θα φέρει έναν κωδικό QR, με τον οποίο θα αποδεικνύεται ότι ο κάτοχος του πιστοποιητικού έχει εμβολιαστεί (με εμβόλια εγκεκριμένα από τον ΕΜΑ ή και από τον ΠΟΥ), ή έχει αρνητικό τεστ, ή έχει αναρρώσει από Covid. Τα κράτη-μέλη πρέπει να αποδέχονται τα πιστοποιητικά εμβολιασμού που εκδίδονται σε άλλα κράτη μέλη για άτομα που έχουν εμβολιαστεί με εμβόλιο εγκεκριμένο από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ο κανονισμός της ΕΕ για το πιστοποιητικό Covid θα ισχύει για 12 μήνες.

Η Επιτροπή θα δημιουργήσει μια πύλη για να διασφαλίσει ότι όλα τα πιστοποιητικά μπορούν να επαληθευτούν σε ολόκληρη την ΕΕ και για να υποστηρίξει τα κράτη μέλη στην τεχνική εφαρμογή των πιστοποιητικών. Τα κράτη μέλη παραμένουν υπεύθυνα να αποφασίσουν ποιοι περιορισμοί στη δημόσια υγεία μπορούν να αρθούν από τους ταξιδιώτες, αλλά θα πρέπει να εφαρμόσουν την άρση με τον ίδιο τρόπο σε ταξιδιώτες που διαθέτουν ψηφιακό πράσινο πιστοποιητικό.

Ψηφιακή ταυτότητα

Η Επιτροπή πρότεινε επίσης, με άλλη πρόσφατη ανακοίνωσή της, ένα πλαίσιο για την ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα, η οποία θα είναι διαθέσιμη σε όλους τους πολίτες, τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις της ΕΕ. Οι πολίτες θα μπορούν να αποδείξουν την ταυτότητά τους και να κοινοποιήσουν ηλεκτρονικά έγγραφα από τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητάς τους, με ένα απλό κλικ στο τηλέφωνό τους. Θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε διαδικτυακές υπηρεσίες με την εθνική τους ψηφιακή ταυτοποίηση, η οποία θα αναγνωρίζεται σε όλη την Ευρώπη.

Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες θα υποχρεούνται να δέχονται τη χρήση των ευρωπαϊκών πορτοφολιών ψηφιακής ταυτότητας, κατόπιν αιτήματος του χρήστη, για παράδειγμα για την απόδειξη της ηλικίας του. Η χρήση του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας θα γίνεται πάντα με επιλογή του χρήστη.

Στο πλαίσιο του νέου κανονισμού, τα κράτη μέλη θα προσφέρουν στους πολίτες και στις επιχειρήσεις ψηφιακά πορτοφόλια, στα οποία θα μπορούν να συνδέουν την εθνική τους ψηφιακή ταυτότητα, με αποδεικτικά έγγραφα άλλων προσωπικών τους ιδιοχαρακτηριστικών (π.χ. άδεια οδήγησης, πτυχία, τραπεζικό λογαριασμό). Τα πορτοφόλια αυτά μπορούν να παρέχονται από δημόσιες αρχές ή από ιδιωτικούς φορείς, υπό την προϋπόθεση ότι αναγνωρίζονται από κράτος μέλος.

Τα νέα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας θα δώσουν τη δυνατότητα σε όλους τους Ευρωπαίους να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες διαδικτυακά, χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιούν ιδιωτικές μεθόδους ταυτοποίησης ή να κοινοποιούν προσωπικά δεδομένα χωρίς λόγο. Με τη λύση αυτή, θα έχουν πλήρη έλεγχο των δεδομένων που μοιράζονται.

Η ευρωπαϊκή ψηφιακή ταυτότητα θα είναι: 

– Διαθέσιμη σε όποιον επιθυμεί να τη χρησιμοποιήσει: Κάθε πολίτης της ΕΕ, κάτοικος και επιχείρηση στην Ένωση που επιθυμεί να κάνει χρήση της ευρωπαϊκής ψηφιακής ταυτότητας θα μπορεί να το πράξει.

– Ευρέως χρησιμοποιήσιμη: Τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ευρέως, είτε ως τρόπος ταυτοποίησης των χρηστών, είτε για την απόδειξη ορισμένων προσωπικών χαρακτηριστικών, με σκοπό την πρόσβαση σε δημόσιες και ιδιωτικές ψηφιακές υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ένωση.

– Οι χρήστες θα έχουν τον έλεγχο των δεδομένων τους: Τα ευρωπαϊκά πορτοφόλια ψηφιακής ταυτότητας θα επιτρέπουν στους πολίτες να επιλέγουν ποιες πτυχές της ταυτότητας, των δεδομένων και των πιστοποιητικών τους κοινοποιούν σε τρίτα μέρη, καθώς και να παρακολουθούν τέτοιες κοινοποιήσεις. Ο έλεγχος από τους χρήστες διασφαλίζει ότι θα κοινοποιούνται μόνο πληροφορίες που χρειάζεται να κοινοποιηθούν.

Για να γίνει πραγματικότητα, το συντομότερο δυνατόν, η πρόταση συνοδεύεται από σύσταση. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να καθορίσουν κοινή εργαλειοθήκη έως τον Σεπτέμβριο του 2022 και να αρχίσουν αμέσως τις απαραίτητες προπαρασκευαστικές εργασίες. Η εν λόγω εργαλειοθήκη θα πρέπει να περιλαμβάνει την τεχνική αρχιτεκτονική, πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές για τις βέλτιστες πρακτικές.

Άλλαξαν οι συνήθειες των πληρωμών

H ψηφιακή επανάσταση έχει κάνει τους ανθρώπους να αλλάξουν σημαντικά τις συνήθειες των πληρωμών τους – είναι ολοένα και πιο συνηθισμένο πλέον να πληρώνουμε περνώντας ανέπαφα μια κάρτα. Η ψηφιοποίηση της πλειονότητας των τραπεζικών εργασιών, που συνεχίζουν να εκτελούνται υποχρεωτικά στο κατάστημα, αποτελεί κεντρικό στόχο των τραπεζών για το 2021.

Μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, ο μετασχηματισμός των τραπεζών επιταχύνθηκε σημαντικά, ωστόσο θα χρειαστούν ακόμη αρκετά βήματα για να ελαχιστοποιηθούν οι λόγοι επίσκεψης των συναλλασσομένων στο δίκτυό τους. Η αναβάθμιση του e-banking, η ανάπτυξη νέων εφαρμογών για κινητές συσκευές και η υιοθέτηση μεθόδων εξ αποστάσεως ταυτοποίησης πελατών αποτελούν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Πρόκειται για μια διαδικασία που έχει ήδη ξεκινήσει και επιταχύνθηκε μετά την πανδημία. Πλέον, μπορούν να ολοκληρωθούν online μία σειρά από συναλλαγές που μέχρι πρότινος απαιτούσαν επικοινωνία με το τηλεφωνικό κέντρο ή και επίσκεψη σε κατάστημα.

Μια νέα έρευνα για τις συνήθειες των καταναλωτών σε ό,τι αφορά τις πληρωμές στη ζώνη του ευρώ (SPACE), την οποία διενέργησαν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες, αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 50% των ενηλίκων στη ζώνη του ευρώ προτιμούν σήμερα τις ψηφιακές πληρωμές και αυτή η τάση φαίνεται ότι επιταχύνθηκε περαιτέρω στη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού (COVID-19). Ενώ τα μετρητά εξακολουθούν να είναι το μέσο πληρωμής που χρησιμοποιείται συχνότερα για συναλλαγές από πρόσωπο σε πρόσωπο, το ποσοστό χρήσης τους μειώνεται. Για αγορές εξ αποστάσεως, οι κάρτες και οι ηλεκτρονικές πληρωμές αποτελούν τις προτιμώμενες επιλογές. Και οι άμεσες χρεώσεις ή οι μεταφορές πιστώσεων είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος πληρωμής λογαριασμών.

Ψηφιακή Ευρώπη για την περίοδο 2021-27

Κατά τα προσεχή έτη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ενισχύσει τη στήριξη που παρέχει για την ψηφιακή μετάβαση, όπως αποτυπώνεται και στην πρόσφατη πρόταση για το πρόγραμμα «Ψηφιακή Ευρώπη» (για την περίοδο 2021-2027), το οποίο θα αποτελέσει και το πρώτο στα χρονικά πρόγραμμα χρηματοδότησης που θα είναι αποκλειστικά και μόνο αφιερωμένο στη στήριξη της ψηφιακής μετάβασης στην ΕΕ.

Είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι θα χρειαστεί η λήψη περαιτέρω μέτρων σε επίπεδο ΕΕ, κυρίως για την αύξηση των επενδύσεων σε υποδομές, την τόνωση της καινοτομίας, την προώθηση ψηφιακών πρωταθλητών και της ψηφιοποίησης των επιχειρήσεων, τον περιορισμό του υφιστάμενου ψηφιακού χάσματος, την άρση των εναπομεινάντων φραγμών στην ψηφιακή ενιαία αγορά και τη διασφάλιση επαρκούς νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου στους τομείς της προηγμένης υπολογιστικής και δεδομένων, της τεχνητής νοημοσύνης και της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.

Philenews