«Οι καταχρήσεις στο ΓεΣΥ το θέτουν σε κίνδυνο»

«Το ΓεΣΥ είναι ιδιοκτησία όλων μας και αν δεν το κάνουμε αυτό βίωμά μας, κάποια από τα σοβαρά προβλήματα που εντοπίζουμε, όπως είναι αυτό των καταχρήσεων, δεν πρόκειται να αντιμετωπιστούν ποτέ σωστά». Το μήνυμα του προέδρου του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας Θωμά Αντωνίου σαφές: «Οι καταχρήσεις στο ΓεΣΥ θέτουν σε κίνδυνο την κοινή μας περιουσία.

Ο ΟΑΥ θέτει περιορισμούς, λαμβάνει μέτρα, εντοπίζει, επιβάλλει ποινές. Αν δεν υπάρχει συνεργασία μεταξύ του Οργανισμού, των παρόχων και των δικαιούχων, αυτό το φαινόμενο θα συνεχίζει να διατηρείται. Εάν υπάρξει σωστή συνεργασία θα μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε σε τεράστιο βαθμό και το λέω με αυτό τον τρόπο επειδή καταχρήσεις παρουσιάζονται σε όλα τα συστήματα Υγείας του κόσμου, είτε αυτά μετρούν δέκα χρόνια ζωής είτε 50. Το δικό μας Σύστημα μετρά μόλις δύο χρόνια ζωής και πρέπει από τώρα να βάλουμε σωστά θεμέλια. Αυτή η προσπάθεια θα είναι συνεχής, αυτό πρέπει να το αντιληφθούμε. Όμως μπορούμε να κρατήσουμε τις καταχρήσεις σε πολύ χαμηλά επίπεδα τα οποία δεν θα θέτουν σε κίνδυνο το ΓεΣΥ».

Την 1η Ιουνίου, το ΓεΣΥ συμπλήρωσε δύο χρόνια από την πρώτη ημέρα της εφαρμογής του το 2019. Ο πρόεδρος του ΟΑΥ αναλύει στον «Φ» αυτά που έγιναν, αυτά που γίνονται και αυτά που αναμένεται να γίνουν το επόμενο διάστημα.

Εκκρεμότητες, λέει, «υπάρχουν, όπως και ανοικτά ζητήματα. Προβλήματα επίσης υπάρχουν και σίγουρα πάντα υπάρχουν περιθώρια για βελτίωση. Ωστόσο το ΓεΣΥ είναι εδώ, έχει αγκαλιαστεί από τους πολίτες/δικαιούχους, έχει δώσει ανάσα σε όλους και, πλέον, ο Κύπριος πολίτης μπορεί να λαμβάνει τις υπηρεσίες που χρειάζεται χωρίς να διστάζει σκεπτόμενος ότι ίσως δεν είναι σε θέση να πληρώσει για την υγεία του».

«Είμαι σε θέση να πω ότι το ΓεΣΥ έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες όσων πίστεψαν, δούλεψαν και πάλεψαν για την εφαρμογή του. Την ίδια ώρα, διέψευσε όσους, καλοπροαίρετα ή όχι, προεξοφλούσαν την αποτυχία και την κατάρρευσή του», είπε ο κ. Αντωνίου και συνέχισε: «Όλοι γνωρίζαμε ότι η εφαρμογή της μεγαλύτερης μεταρρύθμισης των τελευταίων δεκαετιών στον τόπο μας ήταν ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και δύσκολο εγχείρημα και όλοι γνωρίζαμε ότι δεν υπήρχε καμία περίπτωση να εφαρμοστεί χωρίς να προκύψουν εμπόδια ή προβλήματα. Κι όμως εφαρμόστηκε και, παρά το γεγονός ότι στα πρώτα κιόλας βήματά του, βρεθήκαμε μπροστά σε μια τεράστια υγειονομική κρίση, η οποία μετατράπηκε και σε οικονομική κρίση, το ΓεΣΥ φαίνεται να αντέχει. Η αποτίμηση των δύο χρόνων έχει σαφώς θετικό πρόσημο και αδιάψευστοι μάρτυρες για αυτό είναι οι ίδιοι οι πολίτες/δικαιούχοι του».

Το ΓεΣΥ, πρόσθεσε, «δοκιμάστηκε και άντεξε και η πανδημία ήταν ένα πολύ καλό τεστ αντοχής και για τον ΟΑΥ αλλά και για τους επαγγελματίες/παρόχους υπηρεσιών υγείας. Και δεν θέλω καν να σκέφτομαι πώς θα ήταν η κατάσταση με την πανδημία εάν δεν είχαμε το ΓεΣΥ και βλέπαμε χιλιάδες συνταξιούχους και χρόνιους ασθενείς να συνωστίζονται σε λίγα φαρμακεία των δημόσιων νοσοκομείων και στα ιατρεία των 800 μόνο γιατρών του Δημοσίου. Η πρόσβαση στον ιδιωτικό τομέα αλλά και η ενεργός εμπλοκή των προσωπικών μας γιατρών στην διαχείριση των ασθενών τους οι οποίοι νόσησαν αλλά και στη διαδικασία του εμβολιασμού έχουν δώσει τεράστια ανάσα στα κρατικά νοσηλευτήρια τα οποία μπόρεσαν έτσι πιο εύκολα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους ασθενείς που μολύνθηκαν και χρειάστηκαν ενδονοσοκομειακή περίθαλψη».

Για τις εκκρεμότητες που εξακολουθούν να υπάρχουν και αφορούν στην προσπάθεια για πλήρη εφαρμογή του ΓεΣΥ, ο κ. Αντωνίου ανέφερε: «Έχουμε μπροστά μας πολλές προκλήσεις και σίγουρα σε αυτές περιλαμβάνεται και η περαιτέρω σταθεροποίηση του Συστήματος. Σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες που προσφέρει το ΓεΣΥ, μπορούμε να πούμε ότι εκτός Συστήματος παραμένουν κάποια πράγματα και σε αυτά περιλαμβάνονται ορισμένες εξειδικευμένες εξετάσεις και φάρμακα, η ανακουφιστική φροντίδα και οι υπηρεσίες αποκατάστασης. Τα περισσότερα από αυτά έχουν δρομολογηθεί ή οι διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Κάποια από αυτά, όπως η ένταξη κάποιων εξειδικευμένων εξετάσεων και οι υπηρεσίες αποκατάστασης, προσκρούουν στην ανυπαρξία νομοθεσίας και άρα πρέπει να περιμένουμε την κατάθεση των σχετικών νομοσχεδίων στη Βουλή και την ψήφισή τους για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε. Ευελπιστούμε ότι αυτό δεν θα πάρει πολύ χρόνο και μέχρι το τέλος του χρόνου θα πετύχουμε τον στόχο μας. Από εκει και πέρα, δίνουμε έμφαση στην ενίσχυση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και του ιατρικού ελέγχου, στην περαιτέρω ανάπτυξη του συστήματος πληροφορικής, στην ενίσχυση των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου και σίγουρα στην προσπάθεια για αντιμετώπιση των καταχρήσεων».

Ως ΟΑΥ, «επαναλαμβάνουμε συνεχώς ότι το ΓεΣΥ είναι ένα Σύστημα εν εξελίξει. Η ολοκλήρωση και της δεύτερης φάσης τον περασμένο Δεκέμβριο με την ένταξη των ΤΑΕΠ και των υπόλοιπων επαγγελματιών Υγείας, των νοσηλευτών και οδοντιάτρων, έδωσε στο ΓεΣΥ την τελική του μορφή αφού πλέον καλύπτει το μεγαλύτερο φάσμα των υπηρεσιών φροντίδας υγείας. Δυσλειτουργίες και προβλήματα βεβαίως υπάρχουν, όμως αυτή ακριβώς είναι η δουλειά μας, να εντοπίζουμε τα προβλήματα και να τα επιλύουμε».

Εκτός από τις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν στην πλήρη εφαρμογή του Συστήματος με την ένταξη των υπηρεσιών που ακόμα παραμένουν εκτός, ο ΟΑΥ, όπως ανέφερε ο κ. Αντωνίου, έχει θέσει και κάποιους άλλους στόχους οι οποίοι αφορούν στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, τον τρόπο εξυπηρέτησης των δικαιούχων, τη διευκόλυνση αλλά και τη σωστή αξιολόγηση των παρόχων υπηρεσιών υγείας.

«Για παράδειγμα, τους τελευταίους έξι μήνες έχουμε εστιάσει στην ενημέρωση του κοινού για την αξία και τον ρόλο του προσωπικού γιατρού. Εάν οι δικαιούχοι εμπιστευτούν τον γιατρό τους και τον αφήσουν να τους καθοδηγήσει σωστά στο Σύστημα, τότε μεταξύ άλλων θα έχουμε και μείωση των καταχρήσεων. Αυτή η καλλιέργεια κουλτούρας απαιτεί χρόνο, όμως θα επιμείνουμε και είμαι αισιόδοξος ότι τελικά θα τα καταφέρουμε».

Παράλληλα, «ο Οργανισμός έχει προχωρήσει στην καταγραφή πρωτοκόλλων που θα καθορίζουν τα ποιοτικά κριτήρια και τις προϋποθέσεις για σημαντικό αριθμό ιατρικών πράξεων. Επίσης, το σύστημα πληροφορικής του ΓεΣΥ συνεχώς εξελίσσεται και αυτό πρέπει να γίνεται διαρκώς διότι, εκτός από το πρακτικό σκέλος της χρησιμότητάς του, είναι και ένα αναγκαίο και αξιόπιστο εργαλείο τόσο για την πρόληψη και έλεγχο των καταχρήσεων όσο και για τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Πιστεύουμε ότι, μέσω των ελέγχων αλλά και της συνεχούς καθοδήγησης και ενημέρωσης των παρόχων και των δικαιούχων μας και της αξιοποίησης του ηλεκτρονικού μας συστήματος, θα μπορέσουμε αποτελεσματικά να περιορίσουμε σημαντικά το πρόβλημα των καταχρήσεων που δυστυχώς εξακολουθεί να παρατηρείται».

Συνεργασία για αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών

Ο ΟΑΥ, σύμφωνα με τον κ. Αντωνίου, βρίσκεται σε διαδικασία καθορισμού κριτηρίων, κατευθυντήριων γραμμών αλλά και την ετοιμασία πρωτοκόλλων τα οποία στόχο έχουν την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Ο Οργανισμός, ανέφερε, «έχει θέσει ως προτεραιότητά του για την επόμενη περίοδο τα ζητήματα βελτίωσης και αναβάθμισης του επιπέδου ποιότητας των υπηρεσιών φροντίδας υγείας. Σε αυτό τον στόχο, είμαστε πλήρως εναρμονισμένοι με την ιατρική και επιστημονική κοινότητα η οποία εκπροσωπείται τόσο από τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο όσο και από τις διάφορες επιστημονικές εταιρείες των γιατρών». Σε πρώτο στάδιο, «συμφωνήσαμε ότι πρωταρχικό ρόλο έχει ο καταρτισμός και η προσαρμογή ιατρικών/κλινικών πρωτοκόλλων και κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών στα δεδομένα της Κύπρου και για να γίνει αυτό επιβάλλεται η συνεργασία όλων».

Για την υλοποίηση «του δικού μας ρόλου και υποχρεώσεων σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε ότι ίσως δεν υπάρχει καλύτερος σύμβουλος από τον “NICE”. Ο “NICE” είναι από τους κορυφαίους στον κόσμο φορείς, με εξαίρετες υποδομές, συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία στη συμβουλευτική σε διάφορα κράτη, για την ανάπτυξη της υποδομής και των μηχανισμών για θεσμοθέτηση διαδικασιών για την υιοθέτηση, προσαρμογή, έλεγχο και ανάπτυξη συστημάτων ποιότητας ιατρικών υπηρεσιών, στηριγμένων στην τεκμηριωμένη ιατρική πρακτική. Μέσω της υιοθέτησης πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών, θα ενισχύεται σε συνεχή βάση το δίχτυ προστασίας του Συστήματος και των ασθενών, μειώνοντας τις καταχρήσεις και αναβαθμίζοντας την ποιότητα υγείας προς όφελος πάντα των δικαιούχων, ενώ ταυτόχρονα παρέχεται μέσω αυτών και ασφάλεια στους ίδιους τους επαγγελματίες».

Υπερίσχυσε το γενικό συμφέρον και η κοινωνική αναγκαιότητα

Ο πρόεδρος του ΟΑΥ ανέφερε: «Το ΓεΣΥ έχει ήδη αγκαλιαστεί από τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, των γιατρών και των άλλων επαγγελματιών υγείας. Ενδεικτικά σήμερα συμμετέχουν στο ΓεΣΥ πέραν των 1.800 ειδικών γιατρών, 560 προσωπικών γιατρών, 190 παιδιάτρων, 150 εργαστηρίων, 550 φαρμακείων, 50 νοσηλευτηρίων και 1.800 άλλων επαγγελματιών υγείας, παρέχοντας σε όλους εμάς ολοκληρωμένο φάσμα υπηρεσιών φροντίδας υγείας.  Δώσαμε μάχη για το ΓεΣΥ σε μια εποχή που οι πολέμιοί του ήταν πολλοί και ισχυροί και σίγουρα δεν μπορεί κάποιος να ξεχάσει τα όσα έγιναν πριν από την εφαρμογή του, όταν ακόμα και τις τελευταίες ώρες της 31ης Μαΐου 2019 είχαμε να αντιμετωπίσουμε τη δυσπιστία και την αμφισβήτηση. Δεν είναι μυστικό ότι αυτή η μεταρρύθμιση άγγιξε συμφέροντα και προκάλεσε αντιδράσεις δημιουργώντας “εχθρούς”. Έπρεπε, λοιπόν, να πείσουμε για την αναγκαιότητα του Συστήματος και να επιμείνουμε σε εξαιρετικά δύσκολους καιρούς. Τα οφέλη που αποκομίζουμε από το ΓεΣΥ είναι πολλαπλά. Τα καταφέραμε γιατί υπερίσχυσε το γενικό συμφέρον και η κοινωνική αναγκαιότητα. Θέλω να τονίσω ότι δεν θεωρούμε πως όλοι όσοι ανησυχούσαν ή/και προέβλεπαν προβλήματα, μέχρι και κατάρρευση του συστήματος, το έκαναν με κακή πίστη. Είχαμε να αντιμετωπίσουμε την αμφισβήτηση με διάφορες μορφές. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι εμείς, ως Οργανισμός, δεν έχουμε μεταφέρει στο ΓεΣΥ αντιπαραθέσεις και κακά αισθήματα που είχαν προκύψει και αναπτυχθεί, την περίοδο προ της εφαρμογής του. Το ΓεΣΥ είναι εδώ και είναι για όλους. Δουλειά μας ήταν να διαψεύσουμε και διαψεύσαμε αυτούς που δεν πίστευαν και το αμφισβητούσαν».

Ο ΟΑΥ «είναι ανοικτός στην κοινωνία. Η μεγάλη πρόκληση τώρα είναι να στεριώσει ακόμα περισσότερο στη συνείδηση των πολιτών και να αντιληφθούν όλοι ότι αποτελεί κοινή μας ιδιοκτησία και έχουμε όλη ευθύνη και υποχρέωση να το προστατεύσουμε. Μας ανήκει και για να το κρατήσουμε πρέπει να συνεργαστούμε. Αυτός είναι και ο μόνος τρόπος να χτυπήσουμε τις καταχρήσεις. Να αγαπήσουμε το ΓεΣΥ, να το νιώσουμε δικό μας και να το προστατεύσουμε και αυτό θα το πετύχουμε όταν όλοι μαζί προσπαθήσουμε να εξαφανίσουμε κάθε τι που το θέτει σε κίνδυνο, περιλαμβανομένων των καταχρήσεων στις οποίες καταφεύγουν κάποιοι λίγοι σε βάρος των πολλών».

Philenews