Η Κεντρική Τράπεζα θέτει θηλιά στον λαιμό επιχειρηματιών

Σε περιόδους οικονομική ύφεσης όπως είναι αυτή που ζούμε τα τελευταία σχεδόν δυο χρόνια οι ειδικοί προτείνουν μια διέξοδο. Επενδύσεις και έργα. Τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από τον κρατικό τομέα.

Οι επενδύσεις όμως και τα έργα απαιτούν κεφάλαια. Κεφάλαια που ασφαλώς χρειάζεται να βρεθούν και να διατεθούν στους επιχειρηματίες με απλές και εύκολες διαδικασίες και βολικούς όρους και προϋποθέσεις.

Δυστυχώς στην Κύπρο τέτοιο περιβάλλον δεν υπάρχει για έργα και επενδύσεις που θα βοηθούσαν την οικονομική ανάκαμψη.  Αντίθετα οι επιχειρηματίες αντιμετωπίζονται με εχθρότητα και δυσκολεύονται πολύ στο πάρε-δώσε με τα τραπεζικά ιδρύματα. Ουσιαστικά οι τράπεζες με οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας θέτουν θηλειά στον λαιμό επιχειρηματιών. Τους τελευταίους μήνες έχουν τεθεί τέτοιοι ασφυκτικοί περιορισμοί στις δοσοληψίες τραπεζών και εταιρειών που καθιστούν κάθε επιχειρηματική και εμπορική δραστηριότητα σχεδόν αδύνατη. Παράλληλα με  τα μέτρα που η Κεντρική Τράπεζα έχει λάβει κτίζει απροσπέλαστο τείχος για τις επενδύσεις και κυρίως για κεφάλαια που έρχονται από το εξωτερικό.

Ήδη τα αποτελέσματα αυτής της ασφυκτικής πολιτικής οδηγούν τον επιχειρηματικό κόσμο σε απόγνωση αφού ακόμα και για απλά θέματα οι προϋποθέσεις που τίθενται είναι σκληρές. Ό,τι σχετίζεται με χρηματοδοτήσεις και άνοιγμα-κλείσιμο λογαριασμών λειτουργεί σαν ταφόπετρα στην επιχειρηματικότητα. Ταυτόχρονα με τα παράλογα αυστηρά και ακατανόητα μέτρα οι τράπεζες κλείνουν ερμητικά τις πόρτες στις ξένες επενδύσεις και αποτρέπουν κάθε δυνατότητα αλλοδαπού να αναπτύξει οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με πρόσχημα τον έλεγχο της διακίνησης κεφαλαίων και την αποτροπή ξεπλύματος βρόμικου χρήματος ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας εισήγαγε αυστηρούς περιορισμούς που στην ουσία επιβάλλει απόλυτη στασιμότητα στην επιχειρηματικότητα και γενικότερα στην οικονομική δραστηριότητα.

Τα μέτρα αυτά έρχονται σαν συνέχεια άλλων προηγούμενων που είχαν ήδη δραματικές συνέπειες για την οικονομία του τόπου. Όπως είναι γνωστό και όπως επανειλημμένα αυτή η εφημερίδα έγραψε με την προηγούμενη δέσμη μέτρων που λήφθηκαν με υπόδειξη ξένων κυβερνήσεων και υπηρεσιών, καταφέραμε να διώξουμε μεγάλο αριθμό Ρώσων επιχειρηματιών και ρωσικών επενδύσεων. Τα μέτρα εκείνα που είχαν και πολιτική χροιά, επέβαλαν αυστηρόν έλεγχο στις δραστηριότητες των Ρώσων με αποτέλεσμα πολλοί από αυτούς να εγκαταλείψουν την Κύπρο. Η κυπριακή οικονομία σε όλα τα επίπεδα έχει πληγεί σημαντικά από τη φυγή των Ρώσων, την απόσυρση τεράστιων κεφαλαίων και την αποτροπή άλλων τόσων εισροών με αποτέλεσμα να τρωθεί κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα.

Και δεν είναι μόνο αυτά. Σύμφωνα με τελευταίες πληροφορίες έχουν τεθεί επιπλέον εισαγωγή περιορισμών εμβάσματα εκατομμυρίων επιστρέφονται στους αποστολείς τους. Παράλληλα χιλιάδες λογαριασμοί που ανήκαν σε ξένους επενδυτές και εταιρείες, αλλά και σε Κύπριους και κυπριακές εταιρείες έκλεισαν χωρίς να δίνονται επαρκείς εξηγήσεις. Με την πολιτική αυτή ο καθείς αντιλαμβάνεται τις πολυποίκιλες επιπτώσεις. Συμβουλευτικοί οίκοι, λογιστικά και δικηγορικά γραφεία έχουν χάσει αναρίθμητους πελάτες και βλέπουν τον κύκλο εργασιών τους να συρρικνώνεται δραματικά. Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας αφού και άλλοι κλάδοι της επηρεάζονται. Μπορεί οι επιπτώσεις ακόμα να μην είναι εμφανείς αλλά πολύ σύντομα θα διαφανούν και οι συνέπειες θα επηρεάσουν όλον τον πληθυσμό. Η οικοδομική βιομηχανία είναι η πρώτη που άρχισε να δέχεται τις επιπτώσεις και μαζί με αυτή και παρεμφερείς κλάδοι. Τα τελευταία χρόνια πάνω από 4000 ακίνητα είχαν αγορασθεί από ξένους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη του τόπου. Οι αριθμοί αυτοί με συνετή πολιτική θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά προσθέτοντας στις επιδόσεις της οικονομίας. Αντί αυτού με τα περιοριστικά μέτρα των τραπεζών βλέπουμε ήδη σημαντική κάμψη στις πωλήσεις. Κι όταν μιλούμε για πωλήσεις ακινήτων ασφαλώς δεν αναφερόμαστε στον τομέα που αφορά το θέμα των διαβατηρίων αφού οι πράξεις που είχαν σχέση με το κεφάλαιο αυτό δεν ξεπερνούν τα 300. Οι υπόλοιπες, πολλαπλάσιες πράξεις αφορούν καταθέσεις και κυβερνητικά ομόλογα.

Κι όλα αυτά οφείλονται στις πολιτικές του Κεντρικού Τραπεζίτη που επιβάλλει ασφυκτικά πλαίσια μέσα στα οποία θα πρέπει να κινηθούν οι εταιρείες. Ένα απλό παράδειγμα καταδεικνύει το παράλογο αλλά και το αποτρεπτικό σχετικού κανονισμού. Σύμφωνα λοιπόν με την τελευταία οδηγία των Τραπεζών, που πηγάζει επαναλαμβάνομεν από την πολιτική της Κεντρικής Τράπεζας, για την αγορά ακινήτου αξίας πέραν των 300.000 ευρώ απαιτείται  να γίνεται Due Diligence του πελάτη. Γι’ αυτόν τον έλεγχο η τράπεζα χρεώνει τον πελάτη ούτε λίγο ούτε πολύ 4.000 ευρώ. Αν  μετά τον αυστηρόν αυτόν έλεγχο τύπου Due Diligence ο πελάτης για οποιοδήποτε λόγο δεν γίνει δεχτός από την Τράπεζα το ποσό των 4.000 ευρώ χάνεται. Έτσι όχι μόνο δεν προχωρεί η πράξη αγοράς, επιπλέον ο πελάτης χάνει και το αξιοσέβαστο αυτό ποσό.  Ακόμα κι αν η πωλήτρια εταιρεία με την οποία προτίθεται να συναλλαχθεί ο πελάτης, θελήσει από την αρχή να καταβάλει η ίδια το ποσό των 4000 ευρώ για να διευκολύνει την πράξη, θα χάσει αυτή τα χρήματα. Τώρα αν η εταιρεία έχει περισσότερες από μια τέτοιες περιπτώσεις, θα υποστεί πολλαπλάσια ζημιά, αφού δεν θα έχει κανένα όφελος μιας και οι πράξεις δεν θα προχωρήσουν. Ποιος λογικός άνθρωπος κάτω από τέτοια ασφυκτικά πλαίσια θα διακινδυνεύσει τέτοια ποσά γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι το ρίσκο που αναλαμβάνει;

Αλλά το περίεργο είναι γιατί, άλλες αρμόδιες υπηρεσίες επιτρέπουν στον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας να λαμβάνει τέτοιες επιβλαβείς αποφάσεις. Τι έχουν να πουν το Υπουργείο Εσωτερικών και το Υπουργείο Οικονομικών; Γιατί δεν επεμβαίνουν; Η Νομική Υπηρεσία γιατί δεν παίρνει θέση; Μπορεί ο Διοικητής να ενεργεί μόνος του και ανεξέλεγκτος; Ή μήπως έχει και την έγκριση των πιο πάνω στον καθορισμό των πολιτικών του;  Αύριο όταν θα κλαίμε επί ερειπίων οι όποιες δηλώσεις ή δικαιολογίες δεν θα έχουν κανένα αντίκρισμα. Οφείλουν όλοι αυτοί τώρα, όσο είναι καιρός να πάρουν θέση και να παρέμβουν. Όπως πρέπει να δουν ευρύτερα τα θέματα αυτά και με τις παρεμβάσεις τους να διευκολύνουν τις επενδύσεις και γενικότερα την οικονομική δραστηριότητα. Λέγοντας αυτά υπενθυμίζουμε ότι τα ίδια προβλήματα ισχύουν με τις άδειες πολεοδομίας και οικοδομής που παίρνουν χρόνια για να εκδοθούν και παρά τις συνεχείς υποσχέσεις ακόμα και από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δεν είδαμε ουσιαστική βελτίωση. Υπάρχουν ακόμα σοβαρές καθυστερήσεις στα κτηματολόγια, όπου χιλιάδες υποθέσεις στοιβάζονται ταλαιπωρώντας το κοινό και εμποδίζοντας την ανάπτυξη. Ο κόσμος έχει αγανακτήσει και μάταια περιμένει εκσυγχρονισμό και απλοποίηση διαδικασιών όπως του υποσχέθηκαν οι κυβερνώντες. Το απηρχαιωμένο διοικητικό και δικαστικό σύστημα επιβάλλεται να επικαιροποιηθούν. Όπως φάνηκε με αφορμή και την υπόθεση της Αγγλίδας, ο βαθμός της δυσλειτουργίας του δημόσιου τομέα είναι πολύ υψηλός. Αποδείχθηκε πόσο παλιοί είναι οι νόμοι μας τόσο στο δικαστήριο όσο και γενικότερα στο νομικό κομμάτι. Μπορεί οι νόμοι μας και το   Σύνταγμά μας να είναι αντιγραφή από Αγγλία, αλλά αυτό με δεδομένα του 1960. Έκτοτε η Αγγλία έχει εκσυγχρονίσει  τους νόμους της πολλές φορές κάτι που ακόμα εμείς προσπαθούμε να κάνουμε. Μπορεί να γίνονται κάποιες  προσαρμογές και τροποποιήσεις λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά οι αλλαγές αυτές δεν καλύπτουν θέματα που άπτονται του συντάγματός μας.

Πότε επί τέλους Κυβέρνηση, Βουλή, Κόμματα θα δουν τις πραγματικότητες και να αναλάβουν τον θεσμικό τους ρόλο; Οι καιροί απαιτούν δραστικές παρεμβάσεις που θα φέρουν ανάκαμψη και ανάπτυξη προς όφελος του συνόλου της κοινωνίας.