Ήρθε για να μείνει το (ακόμα πιο) ακριβό ρεύμα

Μετά και τις χθεσινές αναφορές του Θεόδουλου Μεσημέρη, Ανώτερου Λειτουργού στο Υπουργείο Γεωργίας, προς την κοινοβουλευτική Επιτροπή Ενέργειας, έγινε ξεκάθαρο πως αν για το 2021 μάς φαίνεται (και είναι) δυσβαστακτο για τους καταναλωτές ρεύματος το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, το βάρος θα γίνει μεγαλύτερο το 2022 και τα επόμενα χρόνια, εφόσον επαληθευτούν οι προβλέψεις τεχνοκρατών στην Κύπρο και την Ευρώπη ότι το κόστος δημοπράτησης των δικαιωμάτων θα συνεχίσει την ανοδική του πορεία, αυξάνοντας και το κόστος ηλεκτροδότησης.

Το βάρος από τη δημοπράτηση είναι κατά πολύ επαχθέστερο σε χώρες όπως η Κύπρος, που διαθέτει ένα μικρό και απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα, σχεδόν πλήρως εξαρτημένο από τα ορυκτά καύσιμα και χωρίς καμία διασύνδεση με άλλα δίκτυα.

Ακόμα και αν δεν επαληθευτούν όσοι υποστηρίζουν πως τα τέλη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αερίων δεν θα πλησιάσει τα επόμενα χρόνια τα 90-100 ευρώ τον τόνο, από 60 που είναι σήμερα και από 15-20 ευρώ που ήταν το 2020, το κόστος για τους καταναλωτές ρεύματος από αυτό τον ειδικό «φόρο» της ΕΕ στη συμβατική ηλεκτροπαραγωγή θα είναι πολύ σοβαρό και θα γίνεται σοβαρότερο όποτε θα συμβαδίζει με ψηλές τιμές του μαζούτ στις διεθνείς αγορές.

Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο ανησυχητικά για το μέλλον των κυπριακών νοικοκυριών και της οικονομίας ευρύτερα, αν ληφθεί υπόψη ότι μια από τις επόμενες κινήσεις της ΕΕ, με εφαρμογή σε 3-4 χρόνια, θα προβλέπει την επιβάρυνση των καυσίμων κίνησης και των καυσίμων θέρμανσης με τέλη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, κάτι που σημαίνει σημαντική αύξηση και στις λιανικές τιμές καυσίμων, κάτι που σταδιακά θα επηρεάσει και το κόστος των αεροπορικών εισιτηρίων.

Εκτόξευση κόστους και εσόδων

Ο κ. Μεσημέρης, ενημερώνοντας σχετικά την Επιτροπή Ενέργειας, είπε πως από τη δημοπρασία δικαιωμάτων ρύπων θα εισπραχθούν το 2021 σχεδόν €100 εκατομμύρια, ενώ από το 2012 έως και το 2020 είχαν συνολικά εισπραχθεί 100 εκατ. Η μεγάλη αύξηση για το 2021 οφείλεται στον τερματισμό του δικαιώματος που είχε η Κυπριακή Δημοκρατία να παρέχει δωρεάν στην ΑΗΚ ένα μέρος των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και στην απότομη αύξηση, φέτος, της τιμής ανά τόνο εκπομπής. Τα δικαιώματα που οφείλει πλέον η Δημοκρατία να δημοπρατεί είναι 1,8 εκατ. τόνοι, αλλά, όπως προαναφέραμε, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο το 2022 η επιβάρυνση να ξεπεράσει κατά πολύ τα 100 εκατ. που θα πληρώσουμε για το 2021, αφού αναμένεται περαιτέρω αύξηση του κόστους ανά δικαίωμα εκπομπής.

Ερωτηθείς από τον «Φ» γιατί η ΕΕ επιβάλλει αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρισμού, μέσω των δημοπρατούμενων δικαιωμάτων, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις και μεταφέροντας τα έσοδα στα κρατικά ταμεία, ο κ. Μεσημέρης είπε πως αυτή είναι μια συνειδητή επιβολή «φορολογίας» στα ορυκτά καύσιμα, ώστε να αποτρέπονται τα κράτη και οι επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα για την ηλεκτροπαραγωγή, ώστε να μειώνονται σταδιακά οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να αποκλιμακωθούν οι συνέπειες από την καταστροφή του περιβάλλοντος και την κλιματική κρίση. Είναι προφανές, όμως, ότι δεν επηεράζονται όλα τα κράτη με τον ίδιο τρόπο, ως προς την οικονομική πτυχή, αφού άλλα μέλη της ΕΕ έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια να αξιοποιούν διάφορες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ξεπερνώντας, μέσα από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, το πρόβλημα της μη επαρκούς, για την ώρα, αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ σε συμφέρουσες τιμές.

Βολεύεται το κράτος…

Την ώρα που οι καταναλωτές (οικιακοί, εμπορικοί, βιομηχανικοί) στενάζουν υπό το βάρος της μεγάλης αύξησης στις χρεώσεις του ηλεκτρισμού (ανάλογο φαινόμενο παρατηρείται αυτήν την περίοδο σε όλη την ΕΕ), το κρατικό ταμείο αν είχε στόμα θα χαμογελούσε πλατιά, καθώς σε αυτό καταλήγουν τα εκατομμύρια από τα δικαιώματα που δημοπρατούνται προς όφελος της Δημοκρατίας.

Για τη διαχείριση αυτών των εσόδων, προβλέπει ο νόμος περί της Θέσπισης Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής Αερίων του Θερμοκηπίου του 2011. Σύμφωνα με το άρθρο 21(4)(α) «τα έσοδα που προκύπτουν από τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων κατατίθενται στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας».

Στη συνέχεια, ο Υπουργός Οικονομικών εγκρίνει προτάσεις «που ισούνται τουλάχιστον με 50% των εισπράξεων που προέρχονται από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων ή ποσό ίσο με τις συγκεκριμένες εισπράξεις, για έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους σκοπούς:

(i) Τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (…) και την προσαρμογή στις κλιματικές αλλαγές.

(ii) Την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και την ανάπτυξη άλλων τεχνολογιών που συμβάλλουν στη μετάβαση προς μια ασφαλή και βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

(iii) Μέτρα με στόχο την αποφυγή της αποδάσωσης και μέτρα για την αύξηση της δάσωσης και της αναδάσωσης σε αναπτυσσόμενες χώρες που θα έχουν κυρώσει τη μελλοντική διεθνή συμφωνία για την κλιματική αλλαγή.

(iv) Την απομόνωση του CO2 από τα δάση στην Ένωση.

(v) Την περιβαλλοντικώς ασφαλή δέσμευση και γεωλογική αποθήκευση του CO2, ιδίως από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

(vi) Την ενθάρρυνση της στροφής προς τα χαμηλών εκπομπών δημόσια μέσα συγκοινωνίας.

(vii) Τη χρηματοδότηση έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και των καθαρών τεχνολογιών.

(viii) Μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, των συστημάτων τηλεθέρμανσης και της μόνωσης ή στην παροχή οικονομικής υποστήριξης για την αντιμετώπιση κοινωνικών ζητημάτων που αφορούν νοικοκυριά με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα.

(ix) Την κάλυψη των διοικητικών δαπανών για τη διαχείριση του ΣΕΔΕ της ΕΕ (σύστημα δημοπράτησης δικαιωμάτων).

(x) Τη χρηματοδότηση δράσεων για το κλίμα σε ευάλωτες τρίτες χώρες.

(xi) Την προώθηση της δημιουργίας δεξιοτήτων και της ανακατανομής του εργατικού δυναμικού, ως συμβολή στη δίκαιη μετάβαση σε οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Σύμφωνα με το άρθρο 21(γ), «η Αρμόδια Αρχή ενημερώνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Βουλή των Αντιπροσώπων για τη χρήση των εσόδων και για τα μέτρα που έχουν ληφθεί».

ΛΕΦΤΑ ΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΩΝ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΩΝ

Ο κ. Μεσημέρης αναφέρθηκε χθες, ενώπιον της Επιτροπής Ενέργειας, στην παράγραφο (viii) του άρθρου 21 του νόμου περί της Θέσπισης Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπής Αερίων του Θερμοκηπίου, η οποία επιτρέπει τη λήψη «μέτρων που αποσκοπούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, των συστημάτων τηλεθέρμανσης και της μόνωσης ή στην παροχή οικονομικής υποστήριξης για την αντιμετώπιση κοινωνικών ζητημάτων που αφορούν νοικοκυριά με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα». Βουλευτές, στελέχη κομμάτων αλλά και στελέχη της ΑΗΚ και του ευρύτερου ενεργειακού τομέα, καθώς και εκπρόσωποι των συνδέσμων καταναλωτών, υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση οφείλει να αξιοποιήσει το ταμείο των εσόδων από τους πλειστηριασμούς αερίων του θερμοκηπίου για να στηρίξει, με κοινωνικά μέτρα, ευάλωτα και μικρομεσαία νοικοκυριά που δοκιμάζονται από τις αυξήσεις στον ηλεκτρισμό αλλά και τις αυξήσεις που μεταφέρονται σε άλλα βασικά προϊόντα. Θέση πολλών είναι ότι η πρόσφατη μείωση 10% στους λογαριασμούς Νοεμβρίου 2021 έως και Φεβρουαρίου 2022 θα έπρεπε να χρηματοδοτηθεί από αυτό το ταμείο και όχι από τα αποθέματα της ΑΗΚ, τα οποία πρέπει να καταλήξουν σε υποδομές για ανάπτυξη του δικτύου και για μεγαλύτερη διείσδυση ηλεκτρισμού από ΑΠΕ.

Philenews