Στη γωνία η Κυπριακή Δημοκρατία

Η ατολμία της Κυβέρνησης φέρνει τσουνάμι δυσμενών εξελίξεων

Της Αλεξίας Καφετζή

Αυτό που μήνες τώρα η εφημερίδα μας προειδοποιούσε, προβάλλει τώρα σαν εφιάλτης. Οι Τουρκοκύπριοι επιστρέφουν και διεκδικούν με κάθε μέσο τις περιουσίες τους στις ελεύθερες περιοχές.

Στην περίπτωση που η τάση αυτή μαζικοποιηθεί θα αποτελέσει πραγματικό εφιάλτη για την Κυβέρνηση, καθώς οι οικονομικές και πολιτικές επιπτώσεις δεν θα είναι διαχειρίσιμες. Κυρίως στο οικονομικό μέρος θα έχει να δώσει δισεκατομμύρια. Αλλά και στο πολιτικό κομμάτι οι επιπτώσεις θα είναι τραγικές αφού προβλέπεται ότι πολλές τέτοιες περιπτώσεις θα οδηγηθούν σε διεθνή δικαστήρια με όλες τις συνέπειες για το όνομα και την εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσμα της ατολμίας των ως τώρα Κυβερνήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας να δουν το θέμα ορθολογιστικά και να πάρουν τις ανάλογες αποφάσεις. Χρόνια τώρα, εκατοντάδες περιπτώσεις με τουρκοκυπριακά ακίνητα για τα οποία υπήρξε ενδιαφέρον από Ελληνοκύπριους να αγοραστούν, παραμένουν σε εκκρεμότητα αφού οι κύριοι αρμόδιοι με διάφορα προσχήματα δεν επέτρεπαν να ολοκληρωθούν οι εμπορικές πράξεις. Με τον τρόπο αυτόν παρεμπόδισαν αναπτύξεις και επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, στερώντας από την οικονομία του τόπου την ανάλογη δυναμική.

Τώρα με τη στασιμότητα στο Κυπριακό και την αναπτυσσόμενη πεποίθηση και στις δυο πλευρές της γραμμής Αττίλα, ότι δεν υπάρχει λύση στο πρόβλημα οι ιδιοκτήτες Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι σπεύδουν να κερδίσουν όσα μπορούν από τα ακίνητα που εγκατέλειψαν με την μετακίνησή τους μετά την εισβολή του 1974. Μόνο που οι Τουρκοκύπριοι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση αφού οι υποθέσεις τους θα εξετασθούν σ’ ένα κράτος δικαίου, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι θα αξιοποιήσουν τις περιουσίες τους με τον ένα ή άλλο τρόπο, στο έπακρο. Ακόμα και δικαστικώς να προχωρήσουν θα βρουν το δίκαιό τους σε αντίθεση με τους Ελληνοκυπρίους που έχουν να κάνουν με ένα μη αναγνωρισμένο καθεστώς που είναι υποτελές στην Τουρκία.

Οι πληροφορίες και τα στοιχεία που υπάρχουν, αναφέρουν ότι ολοένα και περισσότεροι Τουρκοκύπριοι ενδιαφέρονται να πουλήσουν ή να ανακτήσουν την κυριότητα των ακινήτων τους στις ελεύθερες περιοχές. Η Κυβέρνηση δεν θα έχει κανένα έρεισμα να εναντιωθεί ή να εμποδίσει μια τέτοια εξέλιξη.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μεγάλης αξίας ακινήτου στη Λευκωσία για το οποίο τα τουρκοκυπριακά ΜΜΕ δίνουν μεγάλη προβολή. Όπως έγινε γνωστό πρόκειται για οίκημα στην περιοχή Αγίου Ανδρέα στη Λευκωσία, μεταξύ των οδών Ομήρου και Αιγύπτου, το οποίο διαχειρίζεται το Υπουργείο Εσωτερικών ως Κηδεμόνας Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Η διαχειρίστρια του «Ιδρύματος Barutçuzade Ahmet Vasıf Efendi» διεκδικεί τη βακουφική περιουσία στη συγκεκριμένη περιοχή. Μέρος του ακινήτου διαχειριζόταν η ΑΗΚ για πολλά χρόνια, ενώ τμήμα του σήμερα στεγάζει γραφεία του Τμήματος Αρχαιοτήτων.

Σχετικές πληροφορίες και στοιχεία είδαν το φως και στις ελεύθερες περιοχές.

Σύμφωνα λοιπόν, με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο «Γραφείο Δημοσίων Πληροφοριών» του ψευδοκράτους, ο δικηγόρος Murat Metin Hakkı δήλωσε πως τα εσωτερικά ένδικα μέσα, εννοώντας τις επιλογές που υπάρχουν στην «Νότια Κύπρο» (όπως χαρακτήρισε την Κυπριακή Δημοκρατία), έχουν εξαντληθεί. Ο Τουρκοκύπριος δικηγόρος θεωρεί πως ανοίγει τώρα ο δρόμος για να σύρουν την Κυπριακή Δημοκρατία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η υπόθεση που κατέθεσε το εν λόγω ίδρυμα χαρακτηρίστηκε «πιλοτική», ενώ αναφέρθηκε πως «παρόμοιες υποθέσεις έχουν καταχωρηθεί και στα Επαρχιακά Δικαστήρια Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου για το ίδιο θέμα», προσθέτοντας πως σκοπό έχουν να τα μεταφέρουν στο ΕΔΑΔ.

Ο κ. Hakkı είπε πως «αν αυτή η υπόθεση κερδηθεί στο ΕΔΑΔ, πολλές άλλες παρόμοιες υποθέσεις θα καταχωρηθούν και σε βάθος χρόνου η “ελληνοκυπριακή διοίκηση” θα αναγκαστεί να ιδρύσει μια επιτροπή, παρόμοια με την Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας της “ΤΔΒΚ”».

Σε δηλώσεις του στη Yeni Düzen είπε πως το «καθεστώς στον νότο» παραβιάζει το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη και στην ιδιοκτησία γενικά. Σχετικά με το περί ου ο λόγος Ίδρυμα, είπε πως πίσω από αυτό, όταν ιδρύθηκε το 1918, βρισκόταν ο Mehmet Münir, ο οποίος είναι ο παππούς του σημερινού αντιπροέδρου του, İnci Hakkı.

Ο δικηγόρος ισχυρίζεται πως στο Ίδρυμα ανήκουν 4,5 στρέμματα γης στις οδούς Αιγύπτου και Ομήρου, πλησίον του Κυπριακού Μουσείου, κοντά στο οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας. Στη δεξιά πλευρά της περιουσίας, σύμφωνα με τα τουρκοκυπριακά μέσα, στεγάζονταν το ξενοδοχείο Carleton, η ΑΗΚ, η πρώην Πρεσβεία της Αιγύπτου και το Κέντρο Fulbright. Επίσης, αναφέρει πως το Υπουργείο Εσωτερικών της ΚΔ, ως Κδεμόνας αυτών των περιουσιών, εγκατέστησε εκεί γραφεία του Τμήματος Αρχαιοτήτων.

Όπως κατέγραψαν κυπριακές εφημερίδες την περασμένη βδομάδα, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε έφεση Τουρκοκύπριας (η οποία διαμένει μόνιμα στα κατεχόμενα) εναντίον απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Το τελευταίο απέρριψε την αγωγή της Τουρκοκύπριας διαχειρίστριας εναντίον της ΑΗΚ, του Γενικού Εισαγγελέα και του Υπουργού Εσωτερικών (υπό την ιδιότητά του ως Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών), σχετικά με τουρκοκυπριακό βακουφικό ακίνητο που διαχειρίζεται η ΑΗΚ στον Άγιο Ανδρέα Λευκωσίας.

Ο Τουρκοκύπριος δικηγόρος, που εκπροσωπούσε τη διαχειρίστρια του τουρκοκυπριακού ιδρύματος, είπε πως η ΑΗΚ ενοικίαζε το κτήριο το 1963 και το χρησιμοποιούσε ως κεντρικά γραφεία μέχρι και το 1979. Το Ίδρυμα πληρωνόταν μέχρι το 1976, αλλά μεταξύ 1976-79 οι πληρωμές έπαυσαν. Όταν ο ενοικιαστής, δηλαδή η ΑΗΚ, εγκατέλειψε το ακίνητο το 1979, αυτό περιήλθε στην κηδεμονία του Υπουργείου Εσωτερικών και δόθηκε στο Τμήμα Αρχαιοτήτων.

Σχετικά με τις υποθέσεις που καταχωρήθηκαν το 2012, ανέφερε πως η διαδικασία που ολοκληρώθηκε την περασμένη βδομάδα με την απόρριψη της έφεσης της διαχειρίστριας, αφορούσε το κτήριο της ΑΗΚ. Η Τουρκοκύπρια παραπονούμενη ζήτησε από το Ανώτατο Δικαστήριο την ακύρωση της πρωτόδικης απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι για το συγκεκριμένο ακίνητο υπήρχε σύμβαση ενοικίασης πριν το 1974. Η γραμμή της ήταν πως το ακίνητο δεν βρίσκεται νόμιμα στην κατοχή του Κηδεμόνα και έτσι η ίδια, ως διαχειρίστρια, είχε νόμιμο δικαίωμα να καταθέσει την αγωγή. Η έφεση δικαίωσε τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών.

Σε έξι μήνες θα προσφύγουν στο ΕΔΑΔ και «αυτήν την φορά είναι η ρωμαίικη κυβέρνηση που θα καθίσει στο εδώλιο», όπως πρόσθεσε ο δικηγόρος, εννοώντας την Κυπριακή Δημοκρατία. Υπήρξαν και προηγούμενες προσπάθειες στο ΕΔΑΔ σχετικές με τουρκοκυπριακές περιουσίες, οι οποίες απορρίφθηκαν αφού θεωρήθηκε πως δεν εξαντλήθηκαν τα εσωτερικά ένδικα μέσα. Η υπόθεση του Ιδρύματος Barutçuzade Ahmet Vasıf Efendi είναι η πρώτη υπόθεση που θεωρείται πως εξαντλεί τα εσωτερικά ένδικα μέσα. Πολιτικός σκοπός φαίνεται πως είναι να χρησιμοποιηθεί αυτή η υπόθεση ως η αντίστοιχη «υπόθεση Τιτίνας Λοϊζίδου» των Τουρκοκυπρίων.

Σχετικά με τις πρώτες πληροφορίες που τέθηκαν ενώπιόν του, ο δικηγόρος Αχιλλέας Δημητριάδης δήλωσε: «Βεβαίως και θα υπάρξουν προσφυγές Τουρκοκυπρίων και του Εβκάφ εναντίον του Κηδεμόνα, οι οποίες θα φτάσουν και στο ΕΔΑΔ, όπου έχουν πολύ καλές πιθανότητες επιτυχίας. Ουσιαστικά, η διαχείριση του Κηδεμόνα ή αν θέλετε η κακοδιαχείριση, είναι κάτι που θα κληθεί να πληρώσει ο Κύπριος φορολογούμενος. Δεν μπορεί να έχει ο Κηδεμόνας στη διάθεσή του 400.000 σκάλες τουρκοκυπριακής περιουσίας και ο προϋπολογισμός του να είναι ελλειμματικός. Αφού δεν καταφέρνει να εισπράξει, καλύτερα να μην το διαχειρίζεται. Θα είναι πιο οικονομικό. Αλλά, βεβαίως, το πρόβλημα είναι, ποιοι είναι αυτοί που νέμονται τις τουρκοκυπριακές περιουσίες;»

Ο κ. Δημητριάδης τόνισε πως «η κακοδιαχείριση από τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών είναι ακόμη ένα κομμάτι της βιομηχανίας του Κυπριακού Προβλήματος που συνεχίζει να υπάρχει με τη μη-λύση».

Από το γραφείο του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών στο Υπουργείο Εσωτερικών όταν τέθηκαν υπόψη του οι σχετικές πληροφορίες από τα τουρκοκυπριακά μέσα, οι συγκεκριμένες πληροφορίες αναφέρθηκε ότι «θα μελετηθούν σε συνεννόηση με τη Νομική Υπηρεσία» πριν να υπάρξει οποιαδήποτε επόμενη τοποθέτηση.