Εκτός ελέγχου ακόμα το hellim

Καμιά διάθεση να συμμορφωθούν με  την ευρωπαϊκή πλέον νομοθεσία που κατοχυρώνει το χαλούμι δεν δείχνουν στα κατεχόμενα. Από την 1η Οκτωβρίου το ελληνοκυπριακό χαλούμι εξάγεται προς τις ξένες αγορές ως γεωγραφικά κατοχυρωμένο προϊόν, ωστόσο το ίδιο δεν ισχύει για το τ/κ χαλούμι. Στα κατεχόμενα αρκετοί παραγωγοί του hellim, που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για το νέο καθεστώς του χαλουμιού, αναμένουν την διαμεσολάβηση της εταιρείας «Bureau Veritas» για τον αναγκαίο έλεγχο. Σύμφωνα με πληροφορίες από τα Κατεχόμενα, μέχρι στιγμής δεν έχουν δρομολογηθεί οι απαιτούμενες διεργασίες για τον έλεγχο του τ/κ χαλουμιού.

Μάλιστα στην ελληνοκυπριακή πλευρά, έστω κι αν δεν το φανερώνουν κυριαρχεί ο φόβος ότι οι Τουρκοκύπριοι, με διάφορα προσχήματα, δεν θα προσαρμοστούν στη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία. Πολύ περισσότερο που δύσκολα θα βρεθεί εποπτικός μηχανισμός που θα μπορούσε να τους επιβάλει την προσαρμογή. Ακόμα και στον τουρκοκυπριακό τύπο δημοσιεύονται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες κανείς δεν επικοινώνησε με την τουρκοκυπριακή πλευρά για σκοπούς εφαρμογής της νέας νομοθεσίας με τη διευθέτηση των απαιτούμενων διαδικασιών για το χαλούμι. Ορισμένοι Τ/κ παραγωγοί χαλουμιού βλέπουν πίσω από αυτήν την εξέλιξη πολιτικές σκοπιμότητες και προβάλλουν την άποψη ότι η ε/κ πλευρά «παραγνωρίζει» τους Τ/κ παραγωγούς για να προάγει τα ε/κ συμφέροντα στο ζήτημα του χαλουμιού.

Μόλις πρόσφατα ο Πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου των Κατεχομένων Τουργκάι Ντενίζ δήλωσε ότι η τ/κ πλευρά απευθύνθηκε στην εποπτική εταιρεία διά μέσου της ΕΕ και ότι αναμένεται απάντηση στο νέο διάβημα κατά το επόμενο διάστημα. Ο κ. Ντενίζ υπενθυμίζει ότι ο κανονισμός ΠΟΠ προβλέπει ότι οι δυο κοινότητες θα εξασφαλίσουν κοινά οφέλη από τη νέα εποχή στο κυπριακό χαλούμι. Χαρακτηρίζοντας το hellim ως ένα κοινό πολιτιστικό και ιστορικό προϊόν, ο Ντενίζ πρόσθεσε ότι «το γεγονός ότι ο εποπτικός μηχανισμός δεν έχει ακόμη θεσπιστεί στον βορρά εμποδίζει τους Τουρκοκύπριους παραγωγούς να επωφεληθούν από τη νέα περίοδο στο κυπριακό χαλούμι».

Την πληροφορία αυτή επιβεβαιώνει και ο Αλί Καματζίογλου, ο Πρόεδρος του τ/κ Βιομηχανικού Επιμελητηρίου. Ο Τ/κ επιχειρηματίας δήλωσε ότι η ε/κ πλευρά δεν διευκολύνει τους Τ/κ παραγωγούς. «Εάν χρειαστεί θα πάμε στις Βρυξέλλες και θα διαδηλώσουμε», πρόσθεσε ο κ. Καματζίογλου. Για το ίδιο ζήτημα, ο Μουσταφά Ναΐμογουλλαρι, Πρόεδρος της τ/κ Ένωσης Παραγωγών Ζώων και Κτηνοτρόφων, δήλωσε επίσης ότι στο ζήτημα του χαλουμιού, στα Κατεχόμενα επικρατεί κλίμα αβεβαιότητας και ότι η τ/κ πλευρά δεν έχει ενημερωθεί από καμία αρχή για την πορεία του όλου ζητήματος. Σύμφωνα με τον ίδιον, ο Τ/κ παραγωγός έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στη διαδικασία καθώς δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση και «η διαδικασία κινείται πολύ αργά», με την ε/κ πλευρά να μην επιθυμεί την είσοδο του τ/κ χαλουμιού στην διεθνή αγορά.

 Δύσκολο θέμα η εποπτεία

Όλοι γνωρίζουν ότι τη δεδομένη στιγμή, για το τ/κ χαλούμι το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι αυτό της εποπτείας. Οι Τ/κ παραγωγοί εκφράζουν προβληματισμό για το γεγονός ότι δεν γίνονται οι απαιτούμενες διαδικασίες για τον έλεγχο του «hellim» από την «Bureau Veritas». Αυτή η εξέλιξη έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση του ανοίγματος του τ/κ χαλουμιού προς τις ξένες αγορές.

Οι Τ/κ παραγωγοί ισχυρίζονται ότι τις προηγούμενες εβδομάδες επιχείρησαν να έρθουν σε επικοινωνία με την εποπτική εταιρεία. Ωστόσο, τα πρώτα διαβήματα δεν έφεραν θετικό αποτέλεσμα. Αυτή η εξέλιξη έχει ως αποτέλεσμα την εντατικοποίηση της καχυποψίας των Τ/κ παραγωγών κυρίως ως προς τις πραγματικές προθέσεις της ε/κ πλευράς. Παρόλα αυτά, ορισμένες τ/κ παραγωγικές μονάδες λαμβάνουν μονομερείς πρωτοβουλίες για εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα παραγωγής. Ορισμένοι Τ/κ επιχειρηματίες εκσυγχρονίζουν την παραγωγή του χαλουμιού, αναβαθμίζοντας την ποιότητα του, με το σκεπτικό ότι «σε περίπτωση που από πλευρά μας τηρηθούν οι κανονισμοί, η εποπτεία, αν και εφόσον προχωρήσει, θα έχει πιο συνοπτικό χαρακτήρα». Με βάση τα νέα δεδομένα στο ζήτημα του χαλουμιού, οι Τ/κ παραγωγοί καλούνται να εναρμονιστούν άμεσα με τα πρότυπα και την ποιότητα παραγωγής χαλουμιού που καθορίζει η ΕΕ. Σε γενικές γραμμές, οι τ/κ παραγωγικές μονάδες, προς το παρόν δεν συμμορφώνονται πλήρως ή σε ολίγες περιπτώσεις μερικώς με αυτά τα πρότυπα. Οι Τ/κ παραγωγοί αποδέχονται ότι την παρούσα στιγμή αντιμετωπίζουν προκλήσεις και προβλήματα σε σοβαρά ζητήματα, όπως λ.χ. την αντιμετώπιση των ασθενειών των ζώων και την ποιότητα του γάλακτος που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του χαλουμιού. Επειδή καθυστερεί η επικοινωνία με το εποπτικό γραφείο, στην τ/κ κοινότητα παραγωγών κερδίζει έδαφος η ιδέα της νέας προσφυγής προς την ε/κ πλευρά και την ΕΕ. Ορισμένοι Τ/κ παραγωγοί προτείνουν την άμεση επικοινωνία με τις κυπριακές αρχές για το ξεκαθάρισμα του ζητήματος του «hellim». Μια μερίδα των Τ/κ παραγωγών, εκτός από την επικοινωνία με την ε/κ πλευρά, επιμένουν στην σημασία της εντατικοποίησης των απευθείας επαφών με την ΕΕ. Στα πλαίσια αυτής της εισήγησης, στους Τ/κ παραγωγούς τις τελευταίες ημέρες ωριμάζει η ιδέα των δυναμικών κινητοποιήσεων στις Βρυξέλλες.