Έρχεται τσουνάμι αυξήσεων – Ανατιμήσεις σε αγαθά

Εκρηκτικές αυξήσεις τιμών σε μια σειρά από αγαθά πρώτης ανάγκης αναμένονται στην Κύπρο, μετά την πρωτοφανή αύξηση στις τιμές των σιτηρών που προορίζονται για ζωοτροφές, αλλά και στην παρασκευή αρτοπαρασκευασμάτων. Οι αυξήσεις για τα σιτηρά που προορίζονται στο σιτηρέσιο των ζώων κυμαίνονται γύρω στο 50%, ενώ του σκληρού σιταριού για αρτοπαρασκευάσματα στο 30%. Σημαντικότερη, φυσικά, θεωρείται η τιμή των ζωοτροφών που φθάνουν μέχρι και το 70% του σιτηρεσίου των ζώων. 

Επομένως, αναμένεται στην Κύπρο το υψηλό κόστος παραγωγής να μετακυλιστεί στον καταναλωτή μέσω της αύξησης των τιμών των επηρεαζόμενων προϊόντων, όπως είναι το γάλα, τα τυριά, τα αυγά και το κρέας. Παράλληλα, λόγω των αυξήσεων στην τιμή του σκληρού σιταριού ανατιμήσεις αναμένονται στην τιμή του ψωμιού και των ζυμαρικών.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι μόνο κυπριακό, ούτε καν μόνο ευρωπαϊκό, αλλά παγκόσμιο, όπου η τάση για μεγαλύτερη ζήτηση σιτηρών οδηγεί αναπόφευκτα σε ελλείψεις και σε αυξήσεις στην τιμή τους.

Τους τελευταίους μήνες παρατηρούνται σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των σιτηρών, που σε συνδυασμό με την αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων, έχουν προκαλέσει τριγμούς στον κτηνοτροφικό κόσμο. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, κάποιοι δεν βρίσκουν ζωοτροφές να ταΐσουν τα ζώα τους. Το θέμα κρίνεται σοβαρό για τον κτηνοτροφικό κόσμο και σήμερα θα απασχολήσει συγκέντρωση των αγροτικών οργανώσεων που θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Κ.Σ. Ποταμιάς.

Το ζήτημα κρίνεται ακόμα πιο σοβαρό από τη στιγμή που το κράτος δεν φρόντισε να διατηρήσει αποθέματα πρώτων υλών ζωοτροφών και σιτηρών για ανθρώπινη χρήση στη βάση νομοθεσίας που τέθηκε σε εφαρμογή προ επταμήνου.

Το πρώτο δεκαήμερο Οκτωβρίου παρουσιάστηκε έλλειψη πρώτων υλών που οφειλόταν κυρίως στις δυσκολίες εξεύρεσης μέσων μεταφοράς από το εξωτερικό.

Το πρόβλημα φαίνεται να επιλύθηκε σε κάποιο βαθμό αφού χθες διοχετεύτηκαν πέραν των 20.000 τόνων σιτηρών που υπερκαλύπτουν τις ανάγκες της εβδομάδας.

Οι τιμές των σιτηρών παρουσιάζουν αλματώδη αύξηση σε σχέση με τις τιμές που επικρατούσαν την προηγούμενη περίοδο και οφείλεται σε μια σειρά παραγόντων, όπως είναι η μεγάλη ζήτηση σιτηρών από χώρες που δεν κατανάλωναν προηγουμένως σιτηρά, καθώς επίσης και λόγω των δυσκολιών που υπάρχουν στη μετακίνησή τους. Χώρες όπως η Κίνα που παραδοσιακά κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες κρέατος, έχουν κάνει στροφή στο διατροφικό τους μοντέλο, με αποτέλεσμα να επιζητούν περισσότερες ποσότητες σιτηρών που αποστερείται ο υπόλοιπος κόσμος.

Λόγω καιρικών συνθηκών φέτος είναι μειωμένη η εγχώρια παραγωγή σιτηρών, ενώ την όλη κατάσταση επιδεινώνει το γεγονός ότι τεράστιες εκτάσεις γης που χρησιμοποιούνταν για γεωργικούς σκοπούς, σήμερα έχουν καταληφθεί για την τοποθέτηση  φωτοβολταϊκών.

Συγκεκριμένα, η τιμή των σιτηρών για ανθρώπινη χρήση, γνωστό ως σκληρό σιτάρι, από €350 τον τόνο τον Σεπτέμβριο του 2020 πήγε στα €450 τον τόνο και κινείται ανοδικά. Σε ότι αφορά τα σιτηρά για ζωοτροφές, η τιμή του αραβόσιτου τον Σεπτέμβριο του 2020 ήταν €187 τον τόνο και τον Σεπτέμβριο του 2021 έφθασε τα €284 τον τόνο.  Η τιμή του κριθαριού από €185 διατίθεται σήμερα στα €267 τον τόνο, η τιμή της σόγιας από €336 τον τόνο έφθασε τα €449, της ζαχαρόπιτας από €194 πωλείται €250 και της ηλιανθόπιτας από €242 έφθασε τα €338. Δηλαδή, μέσα σε ένα χρόνο παρουσιάζονται οι πιο κάτω αυξήσεις: σιτάρι για ανθρώπινη χρήση 28%, αραβόσιτος 51%, κριθάρι 44%, σογιάλευρο 34%, ζαχαρόπιτα 29% και ηλιανθόπιτα 40%. Σημειώνεται ότι οι ανάγκες της Κύπρου σε σιτηρά φθάνουν τις 800.000 τόνους ετησίως.

Όλοι οι επηρεαζόμενοι κτηνοτροφικοί κλάδοι, αιγοπροβατοτροφία, πτηνοτροφία, αγελαδοτροφία και χοιροτροφία, έχουν απευθυνθεί στον υπουργό Γεωργίας με καθολικό αίτημα τη στήριξη των κλάδων μέχρι την ισορρόπηση της αγοράς και μετακύλιση του αυξημένου κόστους παραγωγής στον καταναλωτή. Σημειώνεται ότι η όλη κατάσταση καταγράφεται και αναλύεται με σκοπό την ενίσχυση των επηρεαζόμενων κλάδων, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων και του προϋπολογισμού. Το υπουργείο μελετά μέτρα στήριξης, κυρίως των αιγοπροβατοτρόφων, ώστε να δοθεί χρόνος στην αγορά να προσαρμοστεί. Πρόβλημα φαίνεται να προκύπτει με τους τυροκόμους, οι οποίοι έχουν κλείσει μεγάλες συμφωνίες για εξαγωγές χαλλουμιού ΠΟΠ και ενδεχόμενη αύξηση αυτή τη στιγμή στην τιμή του γάλακτος θα τους προκαλέσει σοβαρές ζημιές.

Σημειώνεται πάντως ότι επαγγελματίες του χώρου της εμπορίας των σιτηρών εκτιμούν ότι οι αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων δεν είναι παροδικές και αναμένεται να διατηρηθούν σε πρωτοφανή για το παγκόσμιο ψηλά επίπεδα για μεγάλη χρονική περίοδο.

Πλακώνει ένα πρωτοφανές κύμα ακρίβειας

Οι αυξήσεις στις τιμές προϊόντων προκαλούν ήδη ανησυχία στα νοικοκυριά. Άλλωστε το καλάθι της νοικοκυράς ήταν κατά πολύ αυξημένο τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας.  Αυξητική πορεία καταγράφει η κατηγορία στέγαση, ύδρευση, ηλεκτρισμός και υγραέριο κατά 14% και Μεταφορές 11,5%. Η κατηγορία τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά παρουσιάζει αύξηση 1,47%.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», προμηθευτές έχουν ενημερώσει τους λιανοπώλες για μια σειρά από αυξήσεις που έρχονται.

Συγκεκριμένα, έπεται αύξηση στην τιμή του ψωμιού 15-20%, των μακαρονιών 15-20%, των δημητριακών 20%, των αλεύρων 11%, των κρουασάν 5%, των μπισκότων 5%, των κατεψυγμένων φρούτων 10%,  των κατεψυγμένων ψαριών 13%, των απορρυπαντικών 4,5%, του καφέ 7%, των ζωοτροφών 20%, της φιάλης υγραερίου 10%, του βουτύρου 6%.

Περαιτέρω έχουν εκτοξευθεί και τα μεταφορικά κόστη. Συγκεκριμένα ένα εμπορευματοκιβώτιο 40 ποδών κοστίζει από 3.000 δολάρια στα 17 χιλιάδες δολάρια, ενώ λόγω έλλειψης πολλοί τα προκρατούν μεγάλο χρονικό διάστημα πιο πριν.

«Ξέχασαν» όλοι τα στρατηγικά αποθέματα

Τα πράγματα θα ήταν καλύτερα για τους καταναλωτές, τουλάχιστον τους προσεχείς μήνες, αν οι έμποροι φρόντιζαν να διατηρούν στρατηγικά αποθέματα σιτηρών όπως προνοεί η νομοθεσία για τη διατήρηση αποθεμάτων πρώτων υλών ζωοτροφών και σιτηρών για ανθρώπινη χρήση, που τέθηκε σε εφαρμογή στις 31 Μαρτίου 2021. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα αποθέματα αυτά θα καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά με στόχο τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων που ενδεχομένως να προκύψουν για τους πολίτες αλλά και για την κτηνοτροφία του τόπου σε περιπτώσεις ελλείψεων ή εξαιρετικών δυσκολιών εφοδιασμού, όπως πολεμικών συγκρούσεων, φυσικών καταστροφών, υγειονομικής κρίσης, χρηματοδοτικών προβλημάτων και άλλων απρόβλεπτων έκτακτων καταστάσεων. Ωστόσο, εξετάζοντας το πλαίσιο διατήρησης των αποθεμάτων σε σύσκεψη του υπουργού Γεωργίας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων οργανωμένων φορέων, διαπιστώθηκε ότι δεν τηρούνται στρατηγικά αποθέματα από τους εμπόρους, ενώ την ίδια ώρα η αρμόδια Αρχή δεν διενεργούσε ελέγχους για να διαπιστώσει αυτό το κενό. Αυτή τη στιγμή θα έπρεπε να υπήρχαν στη διάθεση της Δημοκρατίας περισσότεροι από 30.000 τόνοι, ενώ δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα.

Σε συνάντηση του υπουργού Γεωργίας με τον σύνδεσμο των εμπόρων σιτηρών, οι τελευταίοι δεσμεύτηκαν να φροντίσουν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες των κτηνοτρόφων που έχουν πρόβλημα αποκόπτοντας μερίδιο από τις συμφωνίες που διατηρούν με άλλους κτηνοτρόφους. Υποστήριξαν δε ότι οι κτηνοτρόφοι που έκαναν έγκαιρο προγραμματισμό δεν έχουν κανένα πρόβλημα.

Philenews