Αυτούσια η ανακοίνωση
Η Συντεχνία μας παρακολουθεί με προβληματισμό τις εξελίξεις στον ευαίσθητο τομέα της υγείας. Μετά τα πρόσφατα δημοσιεύματα, επιθυμούμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:
1. Η ΙΣΟΤΗΤΑ, από τον Αύγουστο του 2024, ανέδειξε το σημαντικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε με την αφυπηρέτηση του τέως Επιτρόπου Εποπτείας, Δρ Χριστόδουλου Καϊσή, και τη συνεχιζόμενη άρνηση του Υπουργείου Υγείας να διορίσει νέο Επίτροπο, όπως ορίζει η υφιστάμενη νομοθεσία. Ως αποτέλεσμα, επί οκτώ μήνες, το ΓεΣΥ λειτουργεί χωρίς μηχανισμό Εποπτείας, στερώντας το δικαίωμα υποβολής παραπόνων τόσο από δικαιούχους όσο και από παρόχους. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ΟΣΑΚ δεν έχει εκφράσει δημόσια ανησυχία για αυτή την κατάσταση.
2. Η ΟΣΑΚ αναφέρει ότι “ο Συνήγορος του Ασθενούς, είναι ένας θεσμός που θα δυναμώσει τη φωνή των ίδιων των πολιτών και θα ενισχύσει παράλληλα και το κύρος και την αξιοπρέπεια των επαγγελματιών υγείας και των παρόχων υπηρεσιών υγείας στην Κύπρο “. Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται πώς ακριβώς θα επιτευχθεί αυτό. Ο Συνήγορος, παρά την ονομασία του, θα λειτουργεί στην πραγματικότητα και ως κριτής κατά τη διερεύνηση παραπόνων. Θεωρούμε ότι αυτός ο διττός ρόλος εγείρει θεμελιώδη ζητήματα αντικειμενικότητας και αμεροληψίας. Ο ασθενής που θα προσφεύγει στον Συνήγορο, αναμένοντας υποστήριξη, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με απόφαση που δεν τον δικαιώνει. Αντίστοιχα, οι επαγγελματίες υγείας θα κρίνονται από έναν θεσμό που εξ ορισμού θα εκπροσωπεί την άλλη πλευρά.
3. Η ΟΣΑΚ αναφέρεται σε “σωστό μηχανισμό ελέγχου” και σε Συνήγορο “χωρίς μπιμπελό και με ουσιαστικές αρμοδιότητες”. Αυτό θέτει το ερώτημα εάν ο υφιστάμενος θεσμός του Επιτρόπου Εποπτείας θεωρείται ανεπαρκής. Εάν ναι, γιατί η ΟΣΑΚ δεν εξέφρασε ανάλογες ανησυχίες κατά την πενταετή λειτουργία του από το 2019 έως το 2024; Επιπλέον, ο ρόλος του Συνηγόρου ως υπέρμαχου του Ασθενή αποτελεί ουσιαστική αρμοδιότητα που θα μπορούσε να λειτουργήσει παράλληλα με έναν ανεξάρτητο εποπτικό μηχανισμό. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το νομοσχέδιο, ο Συνήγορος θα υποδεικνύεται κατόπιν αποκλειστικής διαβούλευσης με την ΟΣΑΚ, στοιχείο που ενδεχομένως να επηρεάζει τη δημόσια στάση της οργάνωσης τους τελευταίους μήνες.
4. Η ΟΣΑΚ υποστηρίζει ότι “για να λειτουργήσει σωστά ο Συνήγορος του Ασθενούς, προϋποτίθεται η μεταφορά της εποπτείας του ΓεΣΥ στο Υπουργείο Υγείας ώστε να μην υπάρχει σύγκρουση αρμοδιοτήτων”. Αντιθέτως, μια τέτοια μεταφορά δημιουργεί σημαντική σύγκρουση συμφερόντων, καθώς το Υπουργείο Υγείας, ως μέλος του ΔΣ του ΟΑΥ, συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων για το Γενικό Σύστημα Υγείας και επομένως θα καλείται να εποπτεύσει αποφάσεις στις οποίες το ίδιο συμμετείχε. Επιπλέον, το προτεινόμενο νομοσχέδιο μεταφέρει στο Υπουργείο την εποπτεία του ΟΑΥ και όχι του ΓεΣΥ, δημιουργώντας ουσιώδες κενό στην ολοκληρωμένη εποπτεία του Συστήματος Υγείας.
5. Η Συντεχνία μας έχει παρουσιάσει τις θέσεις της σε όλα τα πολιτικά κόμματα. Όσοι μας συνάντησαν αναγνώρισαν, μετά από προσεκτική μελέτη των θέσεών μας, την αναγκαιότητα διατήρησης ενός ανεξάρτητου θεσμού εποπτείας του Γενικού Συστήματος Υγείας. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις συζητήσεις που διεξάγονται αυτές τις ημέρες στη Βουλή. Θεωρούμε εύλογο ζητήματα τέτοιας σοβαρότητας να απαιτούν επαρκή χρόνο, διεξοδική μελέτη και εκτενή συζήτηση, αντί βεβιασμένων αποφάσεων για την ικανοποίηση συγκεκριμένων συμφερόντων.
6. Για τα θέματα αυτά έχουμε ήδη απευθυνθεί στον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας και στην Αρχή κατά της Διαφθοράς, από τους οποίους αναμένουμε την ολοκλήρωση της διερεύνησης των γεγονότων.
Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι από την 1η Αυγούστου 2024 μέχρι σήμερα, το ΓεΣΥ λειτουργεί χωρίς εποπτεία, κατά παράβαση των προνοιών της νομοθεσίας. Ο τέως Επίτροπος, κατά τη διάρκεια της θητείας του, ανέδειξε πολλαπλά προβλήματα που επιλύθηκαν προς όφελος των ασθενών και της βελτίωσης των υπηρεσιών. Μεταξύ αυτών υπήρξαν περιπτώσεις που αφορούσαν το Υπουργείο Υγείας, όπως η άσκηση ιδιωτικής ιατρικής στα δημόσια νοσηλευτήρια και οι χρεώσεις ασθενών από προσωπικούς ιατρούς – πρακτικές που κρίθηκαν ως παράνομες από τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και τερματίστηκαν χάρη στην παρέμβαση ενός ανεξάρτητου εποπτικού οργάνου.
Επιπρόσθετα, αξίζει να σημειωθεί ότι η νομοθεσία για τον Επίτροπο Εποπτείας απαιτεί μεταπτυχιακά προσόντα σε συναφείς τομείς (Νομική, Οικονομικά, επιστήμες υγείας, Δημόσια Διοίκηση κ.λπ.) και επταετή πείρα. Αντιθέτως, το νομοσχέδιο για τον Συνήγορο του Ασθενή προβλέπει μόνο πανεπιστημιακό δίπλωμα σε οποιοδήποτε τομέα και σχετική εμπειρία με θέματα ασθενών, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τα αναγκαία προσόντα του θεσμού που θα αναλάβει τόσο σημαντικό ρόλο.
Με αυτά τα δεδομένα, θα ήταν χρήσιμο να αξιολογηθεί κατά πόσο οι προτεινόμενες αλλαγές εξυπηρετούν πραγματικά το συμφέρον των ασθενών.
