Το δημοψήφισμα στη Σκωτία

{loadposition ba_textlink}

Το δημοψήφισμα στην Alba (Σκωτία στη σκωτική γαελική) αποτελεί πράξει μείζονος σημασίας για την Γηραιά Αλβιώνα, αφού θα καταδείξει το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου, όχι μόνο για την επόμενη πενταετία αλλά για τον επόμενο αιώνα. Το «Ναι» και το «Όχι» στο ερώτημα αν πρέπει η Σκωτία να γίνει ανεξάρτητο κράτος στο δημοψήφισμα της 18ης Σεπτεμβρίου 2014 κρίνει το μέλλον τόσο της Σκωτίας όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ τους, ως επίσης και τις σχέσεις με τον υπόλοιπο κόσμο, σε μικρό ή σε μεγάλο βαθμό.

Δεκαεπτά χρόνια και επτά μέρες μετά την 11η Σεπτεμβρίου 1997 που πραγματοποιήθηκε το πρώτο δημοψήφισμα στη Σκωτία για την αποκέντρωση των εξουσιών της κεντρικής κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου και την παραχώρηση εξουσιών ως επίσης και την δημιουργία ξεχωριστού Κοινοβουλίου στη Σκωτία, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται, σχεδόν για πρώτη φορά (αν εξαιρέσουμε τα γεγονότα της Βορείου Ιρλανδίας) μετά από μια αδιάλειπτη εξελικτική πορεία από την νίκη του Βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδου το 1296 και την μάχη του Bannockburn το 1314, ενώπιον μιας διάσπασης. Η διάσπαση αυτή δεν θα είναι μόνο πολιτική, αλλά πρωτίστως θεσμική και οικονομική.

Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά κινούνται σε καθαρά οικονομικές παραμέτρους. Σύμφωνα με τον Alex Salmond, πρωθυπουργό της Σκωτίας, τα σημερινά δεδομένα υποβοηθούν την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο αφού τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βόρειας Θάλασσας, μπορούν να μετατρέψουν την Σκωτία σε μια από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Στον αντίποδα, ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κάμερον υποστηρίζει ότι το μέλλον των δυο είναι κοινό και ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί μια από τις πιο επιτυχημένες κοινωνικές και πολιτικές ενώσεις.

Τα κεντρικά ζητήματα που προκύπτουν από την όλη διαδικασία του δημοψηφίσματος στη Σκωτία είναι διφυή. Πρώτον, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που υπάρχει στη Βόρεια Θάλασσα και τα δυνητικά του αποθέματα.

Δεύτερον, το νόμισμα που θα ήθελε να έχει η Σκωτία. Όσον αφορά στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, τονίζεται ότι μέχρι σήμερα έχουν εξορυχτεί 40 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ενώ εκτιμάται ότι υπάρχουν ακόμη 24 δισεκατομμύρια βαρέλια, με περιθώριο εξόρυξης και παραγωγής τα 30 με 40 χρόνια και υπολογιζόμενα έσοδα από φορολογία μέχρι το 2018 τα 57 δισεκατομμύρια στερλίνες, ενώ σε μακροοικονομικές εκτιμήσεις τα κέρδη θα είναι κατά πολύ πολλαπλάσια αυτού του υπολογισμού. Το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει ότι με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό στην εξερεύνηση, αξιοποίηση και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, η Σκωτία χρειάζεται τους «στιβαρούς ώμους» του Ηνωμένου Βασιλείου για την οικονομική τους εκμετάλλευση. Όσον αφορά στο νόμισμα, η Σκωτία θα ήθελε να διατηρήσει την αγγλική στερλίνα, κατόπιν φυσικά επίσημης νομισματικής ένωσης με το υπόλοιπο του Ηνωμένου Βασιλείου. Από την άλλη πλευρά, οι τρεις κύριες πολιτικές δυνάμεις του Ηνωμένου Βασιλείου – οι Συντηρητικοί, οι Εργατικοί και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες – έχουν ήδη διακηρύξει ότι μια τέτοια νομισματική ένωση, σε περίπτωση ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.

Εν κατακλείδι, η Ενωτική Πράξη της Σκωτίας με το Ηνωμένο Βασίλειο το 1707 συνομολογήθηκε γιατί τότε υπήρχαν αγγλικές απειλές για πάγωμα του εμπορίου και της ελεύθερης διακίνησης από τα σύνορα της Αγγλίας. Δεν γνωρίζουμε κατά πόσον παρόμοιες απειλές που εκφράζονται σήμερα θα επιλειτουργήσουν κατά ή υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας.